2026'da Hangi Bölümlerin Kontenjanı Azaldı? Kısıntı 2027 Tercihçisine Ne Söylüyor?
2026'da Hangi Bölümlerin Kontenjanı Azaldı? Kısıntı 2027 Tercihçisine Ne Söylüyor?
2025 ve 2026 kılavuzlarında birlikte yer alan 10.534 örgün lisans programını tek tek eşleştirdik: 3.698'inin kontenjanı azaldı, 1.056'sının arttı, net kayıp 21.034 kişilik. Hangi bölümlerde kısıntı büyük, kısıntı tabanı gerçekten sıkılaştırıyor mu ve kontenjan haberini nasıl okumalısın?
Yayın:
Kısa cevap: Hem 2025 hem 2026 kılavuzunda kontenjan açan 10.534 örgün lisans programını tek tek eşleştirdiğimizde 3.698'inin (%35,1) kontenjanı azaldı, 1.056'sının (%10,0) arttı, 5.780'inin (%54,9) hiç değişmedi; azalanlarda toplam 27.760 kişilik kayba karşılık artanlarda 6.726 kişilik kazanç var, yani eşleşen havuzun net kaybı 21.034 kontenjan (−%5,8). Bölüm adı düzeyinde bakıldığında 354 bölümün 235'i kontenjan kaybetti, 27'si kazandı. En çok kişi kaybeden bölümler İngiliz Dili ve Edebiyatı (119 programda −1.184), Hukuk (141 programda −1.143), Fizyoterapi ve Rehabilitasyon (189 programda −906) ve Diş Hekimliği (164 programda −816). Ama bu tablodan "kontenjan azaldı, o hâlde taban sıkılaştı" sonucu otomatik çıkmıyor: kontenjan değişimi ile taban sıralaması değişimi arasındaki ilişki ölçüldüğünde ilişki zayıf (Spearman 0,15) — aşağıda rakamla gösteriyoruz.
Bu yazı üç kardeş yazıdan farklı bir soruya bakıyor, karıştırmaman için ayrımı en başta yapalım: boş kontenjanlar yazısı açılan ama dolmayan yerleri anlatıyor, yeni açılan bölümler yazısı kılavuza ilk kez giren programları anlatıyor. Burada ise üçüncü şey var: programın kılavuzda duran ama küçülen kontenjanı. Bir program hem kontenjanını kısıp hem de kalan kontenjanını doldurabilir; bu yazı o durumu ölçüyor.
Bu yazıdaki rakamlar nasıl hesaplandı?
Rakamdan önce yöntem, çünkü bu konuda yöntem sonucu değiştiriyor.
- Tablo ve kolonlar:
data/yokatlas.dbiçindekiprogramstablosu;kontenjan2025vekontenjan2026kolonları. Kılavuzdan düşen satırlar için ayrıcaprograms_arsivtablosu. Veri, YÖK Atlas'ın 2026 yerleştirme verisinden 21 Eylül 2026'da kataloğa işlendi. - Havuz:
onlisans = 0(yalnız lisans) ·uniturdeğeri DEVLET ya da VAKIF · adında "KKTC Uyruklu" geçen özel kontenjan satırları hariç · açıköğretim ve uzaktan öğretim satırları hariç (fakülte ya da program adında "açık"/"uzaktan" geçenler) · KKTC ve yurt dışı kampüsler hariç. - Bir veri kalitesi düzeltmesi: Kıbrıs Amerikan Üniversitesi'nin 42 satırı kataloğumuzda yanlışlıkla
unitur = 'DEVLET'etiketli. Bu yüzden devlet/vakıf kırılımı yaparkenuniturtek başına yeterli değil; havuzdan bu üniversiteyi üniversite adıyla ayrıca çıkardık.ilalanı da kirli (9 satırın ili boş, 34 satırınki "KIBRIS"/"SARAYBOSNA" gibi), o yüzden bu yazıda hiçbir il kırılımı yapmadık. - Eşleşme: Karşılaştırmaya yalnızca hem 2025 hem 2026 kontenjanı olan satırlar girdi: 10.534 program. Bunların 301'inin program kodu 2026'da değişmiş; veri hattımız bu satırların geçmişini
eski_kodüzerinden taşıdığı için onlar da eşleşti. - Eşleşmeyenler (tablonun dışında kalanlar): 2026'da kontenjan açan ama 2025'te kontenjanı olmayan 505 satır (14.244 kontenjan; bunların 425'i 2021–2025 arasında hiç kontenjan almamış gerçekten yeni programlar — yeni açılan bölümler yazısındaki 930 rakamı aynı tanımın önlisansı ve vakıf meslek yüksekokullarını da kapsayan hâlidir, 425 onun örgün lisans alt kümesidir) ve 2025'te kontenjanı olup 2026 kılavuzunda hiç görünmeyen 938 satır (23.484 kontenjan). Yani karşılaştırılabilir 10.534 satırın yanında 1.443 satır eşleşmedi.
- Yerleşen sayısı uyarısı — payda ile pay aynı şeyi saymıyor.
yerlesen2026bazı programlardakontenjan2026'dan büyük görünüyor (2026 lisans+önlisans satırlarının 11.964'ünde). Sebebi ek kontenjan değil, alanların tanımı:kontenjanalanı yalnızca genel kontenjanı tutuyor (2025 yılı için kontrol ettik: 19.857 satırın 19.857'sindekontenjan2025 = gk2025),yerlesenalanı ise genel + okul birincisi + şehit-gazi yakını + depremzede kontenjanlarına yerleşenlerin toplamı. Yani yerleşen dört kotayı, kontenjan tek kotayı sayıyor. Bu yüzden bu yazıda hiçbir yerdeyerleşen ÷ kontenjandoluluk oranı vermiyoruz; yerleşen sayısını yalnızca "kontenjan boş kaldı mı" sorusunun alt sınırı olarak kullanıyoruz (yerleşen toplamı genel kontenjanın altındaysa o program kesinlikle boş kalmıştır, tersi kesin değildir). Boşluk sorusunun asıl yeri ÖSYM toplamlarına dayanan boş kontenjanlar yazısı. - Kontenjan değişim bantları: Aşağıdaki bant tablosunda değişim oranı
(kontenjan2026 − kontenjan2025) ÷ kontenjan2025. Bant sınırları şöyle okunur: kısıntı tarafında≤ −%25,−%25 < x < −%10,−%10 ≤ x < 0; artış tarafında0 < x ≤ %10,%10 < x ≤ %25,> %25. Medyan, bölüm içiROW_NUMBER()ile; çift sayıda gözlemde iki orta değerin ortalaması. - Bölüm adı: Program adındaki parantezli varyantlar (Burslu, %50 İndirimli, İngilizce, M.T.O.K.) aynı bölüm adı altında toplandı — katalogdaki
/bolum/...sayfalarıyla aynı kural. - Türkiye geneli resmî toplamlar bu yazıda yok. Buradaki bütün toplamlar yukarıda tanımlanan eşleşen havuza aittir. ÖSYM'nin kurum grubu bazlı resmî kontenjan/yerleşen toplamları için boş kontenjanlar yazısındaki Tablo 1'e bak.
Açıköğretimi ayırmazsan tablo yanlış çıkıyor
Bu, konunun en büyük tuzağı ve somut bir örneği var. Açıköğretim satırlarını havuza katarsan "2026'da kontenjanı en çok kısılan bölümler" listesinin üçüncü sırasına Görsel İletişim Tasarımı giriyor: 90 programda 5.422 → 4.288, yani −1.134. Oysa bu düşüşün 1.000'i tek bir satır: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi'nin Görsel İletişim Tasarımı programı 3.000 kontenjandan 2.000'e inmiş. Örgün programlara baktığında aynı bölüm 89 programda 2.422 → 2.288, yani yalnızca −134 (−%5,5) kaybetmiş — sıralamada ilk 15'e bile girmiyor.
Havuzumuzdaki bütün açıköğretim/uzaktan öğretim lisans satırları: 5 üniversitede 61 program, 24.525 → 23.349 kontenjan (−1.176). Görüldüğü gibi bu bloğun toplam değişiminin neredeyse tamamı o tek satırdan geliyor. Bu yüzden aşağıdaki bütün tablolar örgün programlara ait.
2025'ten 2026'ya kontenjan dengesi ne oldu?
| Program grubu | Program sayısı | 2025 kontenjanı | 2026 kontenjanı | Fark |
|---|---|---|---|---|
| Kontenjanı azalan | 3.698 (%35,1) | 130.690 | 102.930 | −27.760 (−%21,2) |
| Kontenjanı artan | 1.056 (%10,0) | 25.332 | 32.058 | +6.726 (+%26,6) |
| Kontenjanı değişmeyen | 5.780 (%54,9) | 206.750 | 206.750 | 0 |
| Eşleşen havuz toplamı | 10.534 | 362.772 | 341.738 | −21.034 (−%5,8) |
Bu tablonun dışındaki iki hareketi de eklersek eşleşen havuzun ötesindeki resim şu: 2025'te kontenjanı olup 2026 kılavuzunda olmayan 938 satırın 23.484 kontenjanı gitti, 2026'da yeni açılan 505 satırın 14.244 kontenjanı geldi. Kataloğumuzdaki örgün lisans arzı böylece 386.256'dan 355.982'ye, yani 30.274 kişi (−%7,8) düştü.
"Kontenjanı azaldı" ile "program kapandı" aynı şey değil ve bu ayrımı yapmayan listeler dolaşıyor. Kılavuzdan düşen 938 satırın 352'sinde (5.824 kontenjan) aynı üniversitede aynı adlı bir program 2026 kılavuzunda duruyor — yani program kapanmamış, satırın kodu ya da yapısı değişmiş. Geriye kalan 586 satır (17.660 kontenjan) 2026 kılavuzunda aynı adla bulunamıyor; ama bunların bir kısmı da kapanma değil ad değişikliğidir (örneğin "İslami İlimler" adının "İlahiyat"a dönmesi gibi). Bu yüzden bu yazıda hiçbir yerde "şu kadar program kapandı" demiyoruz: elimizdeki veri "kılavuzdan düştü" der, "kapandı" demez.
Devlet ve vakıf tarafı aynı biçimde davranmadı:
| Kurum türü | Eşleşen program | Kontenjanı azalan program | 2025 kontenjanı | 2026 kontenjanı | Fark |
|---|---|---|---|---|---|
| Devlet | 6.107 | 1.738 (%28,5) | 266.665 | 252.916 | −13.749 (−%5,2) |
| Vakıf | 4.427 | 1.960 (%44,3) | 96.107 | 88.822 | −7.285 (−%7,6) |
Vakıf üniversitelerinde hem kısıntı yapan program oranı hem de oransal kayıp daha büyük. Bunun nedeni tahmin değil, açıklanmış bir politika — bir sonraki bölümde.
Hangi bölümlerin kontenjanı en çok azaldı?
Aşağıdaki tablo, eşleşen havuzda en az 15 programı olan bölümler arasında toplam kontenjanını en çok kaybeden 15 bölümü gösteriyor. "Azaltan program" kolonu, o bölümün kaç programının kontenjanını düşürdüğünü söylüyor — toplam kaybın tek bir üniversiteden mi yoksa geneline yayılmış bir hareketten mi geldiğini bu kolondan anlarsın.
| Bölüm | Program | Azaltan program | 2025 | 2026 | Fark | Fark (%) | Devlet payı | Vakıf payı |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İngiliz Dili ve Edebiyatı | 119 | 75 | 5.289 | 4.105 | −1.184 | −%22,4 | −790 | −394 |
| Hukuk | 141 | 82 | 9.198 | 8.055 | −1.143 | −%12,4 | +48 | −1.191 |
| Fizyoterapi ve Rehabilitasyon | 189 | 147 | 5.127 | 4.221 | −906 | −%17,7 | −713 | −193 |
| Diş Hekimliği | 164 | 134 | 6.385 | 5.569 | −816 | −%12,8 | −423 | −393 |
| Bilgisayar Mühendisliği | 289 | 96 | 13.186 | 12.532 | −654 | −%5,0 | −81 | −573 |
| Beslenme ve Diyetetik | 178 | 129 | 3.551 | 2.972 | −579 | −%16,3 | −395 | −184 |
| Sosyal Bilgiler Öğretmenliği | 64 | 61 | 2.645 | 2.105 | −540 | −%20,4 | −540 | 0 |
| Psikoloji | 284 | 158 | 9.037 | 8.504 | −533 | −%5,9 | +53 | −586 |
| Türkçe Öğretmenliği | 84 | 59 | 3.217 | 2.713 | −504 | −%15,7 | −468 | −36 |
| Finans ve Bankacılık | 48 | 26 | 2.526 | 2.030 | −496 | −%19,6 | −470 | −26 |
| İlahiyat | 196 | 77 | 10.420 | 9.961 | −459 | −%4,4 | −459 | 0 |
| Sosyal Hizmet | 83 | 63 | 2.417 | 1.961 | −456 | −%18,9 | −467 | +11 |
| Moleküler Biyoloji ve Genetik | 99 | 74 | 2.815 | 2.373 | −442 | −%15,7 | −299 | −143 |
| Mimarlık | 162 | 85 | 3.983 | 3.662 | −321 | −%8,1 | −150 | −171 |
| Yazılım Mühendisliği | 130 | 54 | 4.421 | 4.116 | −305 | −%6,9 | −37 | −268 |
Oransal kısıntının en sert olduğu yer öğretmenlik ve sözel/dil tarafı: İngiliz Dili ve Edebiyatı'nda beşte birden fazla, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği'nde 64 programın 61'inde kontenjan düşmüş. Buna karşılık Bilgisayar Mühendisliği ve İlahiyat gibi büyük bölümlerde toplam sayı büyük görünse de oran küçük (%5 ve %4,4) — çünkü bu bölümlerin program sayısı çok.
Artan taraf çok daha ince. Eşleşen havuzda en az 15 programı olup kontenjanını 100 kişiden fazla büyüten yalnızca dört bölüm var (beşinci sıradaki Metalurji ve Malzeme Mühendisliği'nin artışı +35'te kalıyor):
| Bölüm | Program | 2025 | 2026 | Fark | Fark (%) |
|---|---|---|---|---|---|
| Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi | 128 | 4.855 | 5.241 | +386 | +%8,0 |
| Hemşirelik | 262 | 15.543 | 15.791 | +248 | +%1,6 |
| Sınıf Öğretmenliği | 94 | 3.420 | 3.562 | +142 | +%4,2 |
| Veri Bilimi ve Analitiği | 32 | 752 | 887 | +135 | +%18,0 |
Yani 2026 tablosu "bazı bölümler kısıldı, bazıları büyüdü" değil; neredeyse her yerde kısıntı, birkaç yerde küçük büyüme.
Bir bölümün kontenjanı neden azalır?
Burada tahmin yürütmeye gerek yok, çünkü kararın sahibi bunu açıkladı.
Yetki kimde? 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca ön lisans, lisans ve lisansüstü programların açılması, öğrenci alınması ve öğrenci alımının durdurulmasına dair işlemler Yükseköğretim Kurulu tarafından karara bağlanıyor. Kontenjan değerlendirmesi de Yükseköğretim Genel Kurulu'nda yapılıyor ve karara bağlanıyor; programın kaç öğrenci alabileceğinde kadro şartı doğrudan rol oynuyor — lisans programına öğrenci alınabilmesi için ilgili alanda kadrolu en az 3 öğretim üyesi aranıyor (vakıf yükseköğretim kurumlarında ayrıca 1 araştırma görevlisi). Yani üniversitenin talebi tek başına yetmiyor; kontenjan, kadro ve kapasite değerlendirmesinden geçiyor.
Gerekçe ne? YÖK Başkanı Erol Özvar 17 Şubat 2026'da "stratejik kontenjan dönüşümü" başlığıyla bunu duyurdu: 2023–2025 döneminde toplam kontenjanın 1.090.014'ten 843.547'ye indirildiğini, yani 246.467 kontenjanın (−%23) azaltıldığını açıkladı. Açıklamadaki gerekçe nitelik: "Aşırı kalabalık sınıfların, uygulama imkânlarının sınırlanmasının ve öğretim elemanı başına düşen öğrenci sayısının artmasının kaliteyi olumsuz etkilediği açıktır."
Aynı açıklamanın 2026'yı ilgilendiren cümlesi ise bizim tablomuzu doğrudan açıklıyor: "Devlet üniversitelerindeki kontenjan azaltma uygulaması, 2026 yılından itibaren vakıf üniversitelerimiz için de geçerli olacaktır." ve "Bu kapsamda başta hukuk, psikoloji, eczacılık, diş hekimliği ve mimarlık olmak üzere bazı programların kontenjanları vakıf üniversitelerinde de değişen oranlarda azaltılacaktır."
Bu beş bölümü kendi verimizde devlet/vakıf ayrı ayrı ölçtüğümüzde tablo şöyle çıkıyor:
| Bölüm | Devlet prg | Devlet 2025→2026 | Devlet farkı | Vakıf prg | Vakıf 2025→2026 | Vakıf farkı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Hukuk | 53 | 4.879 → 4.927 | +48 (+%1,0) | 88 | 4.319 → 3.128 | −1.191 (−%27,6) |
| Psikoloji | 78 | 3.497 → 3.550 | +53 (+%1,5) | 206 | 5.540 → 4.954 | −586 (−%10,6) |
| Diş Hekimliği | 79 | 4.185 → 3.762 | −423 (−%10,1) | 85 | 2.200 → 1.807 | −393 (−%17,9) |
| Eczacılık | 36 | 1.773 → 1.600 | −173 (−%9,8) | 54 | 1.156 → 1.050 | −106 (−%9,2) |
| Mimarlık | 69 | 2.740 → 2.590 | −150 (−%5,5) | 93 | 1.243 → 1.072 | −171 (−%13,8) |
Beşinde de vakıf tarafı kontenjan kaybetti; Hukuk ve Psikoloji'de devlet kontenjanı neredeyse yerinde saydı, kısıntının tamamına yakını vakıf programlarında oldu. Duyurunun cümlesiyle verinin deseni birbirini tutuyor.
Bir not: YÖK'ün yukarıdaki 2023–2025 rakamlarını kendi kataloğumuzdan birebir yeniden üretemiyoruz, çünkü arşiv tablomuz 2024'ten önce kılavuzdan düşmüş programları saklamıyor; bizim 2023 toplamlarımız eksik kalıyor. Bu yüzden o rakamları YÖK'ün açıklaması olarak veriyoruz, kendi ölçümümüz olarak değil. Kendi ölçümümüz yalnızca 2025→2026 karşılaştırmasıdır.
Kontenjanı azalan bölümlerin tabanı gerçekten sıkılaştı mı?
Sezgi basit: arz azalırsa aynı talep daha dar kapıdan geçer, taban sıralaması küçülür (program seçicileşir). Bu sezgi kısmen doğru çıkıyor, ama tek başına karar verdirecek kadar güçlü değil. Ölçtük.
Hem 2025 hem 2026 taban sıralaması oluşan 8.681 program üzerinde kontenjan değişim yüzdesi ile taban sıralaması değişim yüzdesi arasındaki ilişki: Pearson 0,19, Spearman 0,15. Yani ilişki var ve beklenen yönde (kontenjan arttıkça sıralama sayısı büyüyor, program gevşiyor), ama zayıf: sıra değişimindeki oynaklığın yalnızca küçük bir kısmını kontenjanla açıklayabiliyorsun.
Aynı 8.681 programı kontenjan değişimine göre bantlara ayırınca şu çıkıyor. Tablodaki "medyan sıra değişimi" negatifse sıralama küçülmüş, yani program sıkılaşmış demektir:
| Kontenjan değişimi | Program | Tabanı sıkılaşan | Medyan sıra değişimi |
|---|---|---|---|
| %25 ve fazlası kısıldı | 963 | %87,1 | −%15,8 (sıkılaştı) |
| %10–25 kısıldı | 1.194 | %82,2 | −%13,9 (sıkılaştı) |
| %0–10 kısıldı | 679 | %71,6 | −%8,1 (sıkılaştı) |
| Değişmedi | 5.086 | %82,2 | −%12,7 (sıkılaştı) |
| %0–10 arttı | 138 | %69,6 | −%7,6 (sıkılaştı) |
| %10–25 arttı | 295 | %71,2 | −%10,3 (sıkılaştı) |
| %25 ve fazlası arttı | 326 | %58,0 | −%4,7 (sıkılaştı) |
Bu tablonun dürüst okuması üç cümlede biter:
- 2026'da neredeyse her şey sıkılaştı. Kontenjanı hiç değişmeyen 5.086 programın bile %82,2'sinin taban sıralaması küçüldü, medyanda −%12,7. Yani "tabanım sıkılaştı" gözlemi tek başına kontenjan kısıntısının kanıtı değil; bütün merdiven birden yukarı kaymış.
- Kontenjan kısıntısı bu genel eğilimi ancak biraz güçlendiriyor. Kontenjanını %25'ten fazla kısan programlarda sıkılaşan oranı %87,1 ve medyan −%15,8; kontenjanı değişmeyenlerde %82,2 ve −%12,7. Fark gerçek ama küçük. Hatta kısıntının küçük olduğu bantta (%0–10) etki hiç görünmüyor — ilişki düzgün bir merdiven değil.
- Asıl net sinyal kontenjanı artan tarafta. Kontenjanını %25'ten fazla büyüten programlarda sıkılaşan oranı %58,0'e, medyan sıkılaşma −%4,7'ye iniyor. Kontenjan artışı sıkılaşmayı frenliyor; kontenjan kısıntısının hızlandırıcı etkisi ise daha zayıf.
Bölüm düzeyinde bakınca kuralın istisnaları daha da görünür oluyor:
| Bölüm | Kontenjan farkı | Taban kıyası yapılabilen program | Tabanı sıkılaşan | 2025 medyan taban sırası | 2026 medyan taban sırası |
|---|---|---|---|---|---|
| Sosyal Bilgiler Öğretmenliği | −540 | 61 | 61 | 142.225 | 93.856 |
| Hukuk | −1.143 | 111 | 103 | 19.503 | 13.871 |
| Fizyoterapi ve Rehabilitasyon | −906 | 170 | 155 | 263.263 | 221.284 |
| İngiliz Dili ve Edebiyatı | −1.184 | 96 | 76 | 27.732 | 24.921 |
| Psikoloji | −533 | 212 | 104 | 109.541 | 106.342 |
| Diş Hekimliği | −816 | 134 | 46 | 32.961 | 33.240 (gevşedi) |
| Bilgisayar Mühendisliği | −654 | 202 | 17 | 85.914 | 109.327 (gevşedi) |
| Hemşirelik | +248 | 258 | 242 | 161.155 | 130.790 (sıkılaştı) |
| Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi | +386 | 111 | 105 | 481.293 | 393.151 (sıkılaştı) |
| Sınıf Öğretmenliği | +142 | 86 | 85 | 95.313 | 84.718 (sıkılaştı) |
Tablonun altı satırı sezgiyi doğruluyor, dört satırı çürütüyor:
- Kontenjanı kısıldı ama taban gevşedi: Bilgisayar Mühendisliği'nde 654 kişilik kısıntıya rağmen kıyaslanabilir 202 programın yalnızca 17'si sıkılaştı; medyan taban 85.914'ten 109.327'ye gevşedi. Diş Hekimliği'nde 816 kişilik kısıntıya rağmen medyan taban neredeyse yerinde (32.961 → 33.240) ve 164 programın en az 28'inde 2026 kontenjanı boş kaldı (en az 410 kişilik boşluk; yukarıdaki payda uyarısı yüzünden bu bir alt sınırdır). Tek program örneği: Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği kontenjanını 90'dan 81'e indirdi, taban sıralaması 15.895'ten 24.599'a gevşedi.
- Kontenjanı arttı ama taban sıkılaştı: Hemşirelik'te kontenjan +248 olmasına rağmen 258 programın 242'si sıkılaştı, medyan 161.155'ten 130.790'a indi. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik kontenjanını 80'den 90'a çıkardı, tabanı 191.920'den 151.729'a sıkılaştı.
Sebep tek: taban sıralamasını arz değil arz ile talebin kesişimi belirliyor. Kontenjan bu denklemin yalnızca bir tarafı. Bölümün talebi düşüyorsa kontenjanı kısılmış bir program bile gevşeyebilir; talebi artıyorsa kontenjanı büyümüş bir program sıkılaşabilir. Tabanların yıllar içinde nasıl ve neden oynadığını taban sıralamalar yıldan yıla ne kadar değişir? ve altı yıllık ölçümü taban sıralamaları altı yılda nasıl değişti? yazılarında anlattık. Hukuk buna iyi bir örnek: altı yıllık ölçümde 105 programda ortalama taban sırası 40.136'dan 22.675'e küçülmüş, yani kontenjan kısıntısı ile uzun dönemli talep artışı aynı yöne çalışmış.
Kontenjan haberini okurken hangi adımları izlemelisin?
Şemayı metin olarak oku
Kontenjan kısıntısı haberini okuma karar şeması. Hedeflediğin bölümün 2026 kontenjanı 2025'e göre azaldıysa üç soruyu sırayla sorarsın. Birinci soru: azalma senin hedeflediğin kurum türünde mi oldu? Devlet ve vakıf kontenjanları ayrı ayrı değişiyor; 2026'da örneğin Hukuk ve Psikoloji'de kısıntı vakıf programlarında olurken devlet kontenjanı yerinde saydı. Kısıntı öteki kurum türündeyse sinyal zayıftır, metin etiketi İZLE, kendi kurum türündeki kontenjanı ayrıca kontrol edersin. İkinci soru, kısıntı senin kurum türünde olduysa: o programın 2026 kontenjanı doldu mu? Kontenjan boş kaldıysa kısıntı tabanı sıkılaştırmamış olabilir; metin etiketi TEMKİNLİ, çünkü kontenjanı dolmayan programda taban sıralaması yayımlanmaz ve kıyasını 2025 verisine dayandırmak zorunda kalırsın. Üçüncü soru, kontenjan dolduysa: programın taban sırası son iki yılda küçüldü mü, yani sıkılaştı mı? Küçüldüyse arz ve talep aynı yöne gidiyor demektir, metin etiketi HEDEFİ YUKARI ÇEK, hedef sıralama bandını bir kademe yukarıdan kurarsın. Küçülmediyse ya da yatay kaldıysa kontenjan tek başına yeterli kanıt değildir, metin etiketi İZLE, kararı tabanın yönüne göre verirsin. Dört ucun ortak kuralı şudur: kontenjan haberi bir arz sinyalidir, sonuç değil; listeni hayal, dengeli ve güvenli dilimleriyle kurarsın ve kararını tek bir satırın kontenjan haberine bağlamazsın.
2027'de tercih yapacaksan bu tablodan ne çıkarmalısın?
- Kontenjan haberini "fırsat" ya da "tehlike" diye değil, arz sinyali diye oku. "Hukuk kontenjanı kısıldı" cümlesi tek başına senin sıralamanla ilgili bir şey söylemiyor. Yukarıdaki tabloda gördüğün gibi aynı yıl içinde kontenjanı kısılıp tabanı gevşeyen bölüm de var, kontenjanı artıp tabanı sıkılaşan bölüm de.
- Bölüm adına değil, programa bak. Kısıntı bölümün her programına eşit dağılmıyor: Hukuk'ta devlet kontenjanı +48 iken vakıf kontenjanı −1.191. Senin hedefin devlet programıysa "Hukuk kontenjanı kısıldı" başlığı senin durumunu tarif etmiyor. Katalogda her programın kendi kontenjan ve taban satırı var; bölüm sayfalarından programı programa bakabilirsin. Aynı bölüm adının programdan programa nasıl ayrıştığını aynı bölüm, farklı üniversite yazısında yedi bölüm üzerinden ölçtük.
- Hedefini yukarı çekmen gereken durum üç koşulun birlikte sağlandığı durumdur: kısıntı senin kurum türünde oldu · program kontenjanını doldurdu · son iki yılda tabanı zaten sıkılaşıyordu. Bu üçü birden varsa hedef sıralama bandını bir kademe yukarıdan kurmak makul olur; nasıl kuracağını hedef sıralama nasıl belirlenir? yazısında adım adım anlattık.
- Kılavuz çıkınca kendin kontrol et. 2027 kılavuzu yayımlanmadan 2027 kontenjanları belli olmaz; bu yazıdaki tablo 2026 kılavuzunun fotoğrafıdır. ÖSYM'nin 2027 sınav ve tercih takvimi de bu yazının yayımlandığı tarihte açıklanmamıştı. Hedef programının kontenjanına kılavuz çıktığında kendi gözünle bak.
- Kontenjanı kısılan ama dolmayan programda taban yayımlanmaz. Diş Hekimliği örneğinde en az 28 programda kontenjan boş kaldı; o programların 2026 taban sıralaması yok. Böyle bir satırı listende "güvenli" sanma — konuyu boş kontenjanlar yazısında ayrıntılı anlattık.
Bizim tarafımızda kural açık: ürün yerleşme olasılığı hesaplamaz. Bir programın son taban sıralamasını (2026, o yıl veri yoksa 2025) senin sıranla kıyaslar ve satırı Hayal, Dengeli ya da Güvenli dilimine yerleştirir. Kontenjan kısıntısı bu hesabı doğrudan değiştirmez; yalnızca tabanın gelecek yıl hangi yöne gidebileceğine dair bir ipucudur. Kendi sıralamanla hangi programların hangi dilime düştüğünü görmek için ana sayfadaki sıra formunu kullanabilirsin.
Sık sorulan sorular
2026'da kontenjanı en çok azalan bölüm hangisi? Eşleşen örgün lisans havuzunda kişi sayısı olarak İngiliz Dili ve Edebiyatı (119 programda 5.289 → 4.105, −1.184), ardından Hukuk (−1.143) ve Fizyoterapi ve Rehabilitasyon (−906). Açıköğretim satırlarını da sayarsan listeye Görsel İletişim Tasarımı girer, ama o düşüşün 1.000'i tek bir açıköğretim programından gelir.
Kontenjan azalınca taban sıralaması kesinlikle sıkılaşır mı? Hayır. Kontenjan değişimi ile taban sıralaması değişimi arasındaki ilişki ölçüldüğünde zayıf çıkıyor (Spearman 0,15). 2026'da kontenjanı hiç değişmeyen programların bile %82,2'sinin tabanı sıkılaştı; buna karşılık kontenjanı 654 kişi kısılan Bilgisayar Mühendisliği'nde kıyaslanabilir 202 programın yalnızca 17'si sıkılaştı.
Kontenjan kısıntısı devlet üniversitelerinde mi, vakıflarda mı daha sert oldu? Eşleşen havuzda devlet kontenjanı −%5,2, vakıf kontenjanı −%7,6 değişti; kontenjanını azaltan program oranı devlette %28,5, vakıfta %44,3. YÖK'ün 17 Şubat 2026 açıklamasında devletteki kontenjan azaltma uygulamasının 2026'dan itibaren vakıf üniversiteleri için de geçerli olacağı, başta hukuk, psikoloji, eczacılık, diş hekimliği ve mimarlık olmak üzere bazı programların vakıf kontenjanlarının azaltılacağı belirtilmişti.
Kontenjanı azalan program kapanıyor mu? Hayır, ikisi ayrı şey. Kontenjanı azalan program kılavuzda durmaya devam eder. Ayrıca 2025'te kontenjanı olup 2026 kılavuzunda görünmeyen 938 satırın 352'sinde aynı üniversitede aynı adlı program 2026'da duruyor — yani kod ya da satır değişikliği söz konusu. Kalan 586 satırın bir kısmı da ad değişikliğidir. Verimiz "kılavuzdan düştü" demeye yeter, "kapandı" demeye yetmez.
Kontenjan kararını kim veriyor? 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca programların açılması, öğrenci alınması ve öğrenci alımının durdurulması Yükseköğretim Kurulu tarafından karara bağlanıyor; kontenjan değerlendirmesi Yükseköğretim Genel Kurulu'nda yapılıyor ve kadro şartları (lisansta ilgili alanda kadrolu en az 3 öğretim üyesi) bu değerlendirmenin parçası.
2027 kontenjanları ne olacak? Bilmiyoruz ve tahmin yazmıyoruz. 2027 kontenjanları ÖSYM'nin 2027 yükseköğretim programları kılavuzu yayımlandığında belli olur; bu yazının yayımlandığı tarihte ÖSYM'nin 2027 takvimi de açıklanmamıştı.
Kaynaklar
Tüm kaynaklara 22 Eylül 2026'da erişildi.
- YÖK, Yükseköğretim Kurulu Başkanı Özvar, stratejik kontenjan dönüşümünü açıkladı (17 Şubat 2026) — 2023–2025 kontenjan azaltımı (1.090.014 → 843.547), nitelik gerekçesi ve "2026'dan itibaren vakıf üniversiteleri de kapsamda" cümlesi
- YÖK Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığı, Üniversitelerde Akademik Birim İşlemleri — 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesine dayanan program açma / öğrenci alma / öğrenci alımını durdurma yetkisi, kontenjan değerlendirmesinin Yükseköğretim Genel Kurulu'nda yapılması ve öğretim elemanı/öğretim üyesi şartları
- ÖSYM, 2026-YKS: Yerleştirme Sonuçları Açıklandı (18 Ağustos 2026) — 2026 yerleştirme sonuçlarının açıklanma tarihi
- KolayTercih katalog verisi: YÖK Atlas 2026 yerleştirme verisi (
data/yokatlas.db, 21 Eylül 2026 güncellemesi) — bu yazıdaki bütün kontenjan, yerleşen ve taban sıralaması rakamları. Havuz tanımı ve filtreler yukarıdaki "Bu yazıdaki rakamlar nasıl hesaplandı?" bölümünde.