YKS Tercih Listesi Nasıl Yapılır? (2026 Rehberi)

Tercih listesi kurmanın tek doğru yolu yok; ama boşta bırakan yanlış yolları belli. Bu rehber, ÖSYM'nin tanıdığı 24 tercih hakkını hayal / dengeli / garanti mantığıyla nasıl dağıtacağını anlatıyor.

Önce ölçüyü düzelt: puan değil, sıralama

Tercihin tek sağlam ölçüsü başarı sıralamandır. Puanlar her yıl sınavın zorluğuna göre kayar; aynı puan bir yıl 80 bininci, ertesi yıl 120 bininci sıraya denk gelebilir. ÖSYM sonuç belgende her puan türü için ayrı sıralaman yazar — listeyi o satıra göre kur. Bu konunun detayı için Taban puan mı, başarı sıralaması mı? yazısına bak.

Listenin üç bölgesi

1) Hayal tercihleri (ilk 4-8 sıra). Taban sıralaması seninkinden daha iyi kapatan ama çok istediğin programlar. "Sıralamam yetmez, boşa gider" korkusu yersizdir: bir programı üst sıraya yazmak, alttaki tercihlere yerleşme ihtimalini azaltmaz. ÖSYM sistemi yukarıdan aşağı bakar; hayal tutmazsa sıradakine geçer. Tabanlar her yıl oynar — geçen yıl 5 bin kapatmış bir bölüm bu yıl 8 bine gevşeyebilir.

2) Dengeli tercihler (orta blok, 8-12 sıra). Taban sıralaması senin sıralamana yakın programlar. Listenin kalbi burasıdır; yerleşme ihtimalinin en yüksek olduğu bölge. Aynı bölümün farklı şehirlerdeki/üniversitelerdeki versiyonlarını sıralama sırasıyla diz.

3) Garanti tercihleri (son 4-6 sıra). Taban sıralaması seninkinden belirgin şekilde geniş programlar. Buradaki altın kural: yerleşsen kayıt yaptırmayacağın hiçbir programı yazma. Garanti dilimi "razı olacağın en makul seçenek" demektir, "ne olursa olsun bir yere gireyim" demek değil. Kayıt yaptırmayacağın bir yere yerleşirsen hem bir yılın gider hem de ek yerleştirmeye başvuramazsın.

Sık yapılan hatalar

• Tek yıla bakmak. 2025 tabanı tek başına yanıltır; en az son 3-4 yılın trendine bak. Tabanların yıldan yıla nasıl oynadığını Taban sıralamalar yıldan yıla ne kadar değişir? yazısında verilerle gösterdik.
• 24'ü doldurmak için doldurmak. Okumayacağın bölümü listeye eklemek hata; 16 gerçekçi tercih, 24 gelişigüzel tercihten iyidir.
• "Ölü tercih" yazmak. Tabanı senin sıralamandan çok daha iyi olan bir programı listenin sonlarına yazmak o satırı çöpe atar — üstteki tercihlerinden birine yerleşmişsen oraya sıra zaten gelmez. Detay: Ölü tercih nedir?
• Sadece bölüme ya da sadece şehre kilitlenmek. "Ne olursa olsun Tıp" diyorsan 24 tercihi de tıp yazabilirsin; ama "mühendislik olsun da hangisi olursa olsun" diyorsan Bilgisayar Mühendisliği, Elektrik-Elektronik Mühendisliği gibi yakın bölümleri karışık ve sıralama sırasıyla dizmek daha akıllıca.

Pratik akış

1. Sıralamanı ve puan türünü not et.
2. Sıralamana uygun program evrenini çıkar — tercih robotuna sıralamanı girerek hayal/dengeli/garanti dilimlerini saniyede görebilirsin.
3. İstemediklerini ele, kalanları istek sırana göre diz (yerleşme ihtimaline göre değil).
4. Son kontrol: listenin başı hayal mi, ortası dengeli mi, sonu gerçekten garanti mi? Sonunda kayıt yaptırmayacağın program var mı?
5. ÖSYM AİS'e girerken listeyi bir kez daha kod kod doğrula.

Listeyi kurarken her satırın "neden burada" sorusuna cevabı olmalı. Cevabı yoksa o satır ya yanlış yerde ya da listede fazla.