Kırık OBP Nedir, Kaç Yıl Sürer, Kayıt Sildirince Düzelir mi?
Kırık OBP Nedir, Kaç Yıl Sürer, Kayıt Sildirince Düzelir mi?
ÖSYM seni 2026'da bir programa yerleştirdiyse 2027-YKS'de OBP katsayın 0,12 yerine 0,06 uygulanır; kayıt yaptırmamak, kaydı sildirmek ya da dondurmak bunu geri almaz. Hangi durumda kırılır, kaç puan gider, kayıt sildirince KYK ve askerlik tarafında ne olur — kılavuz maddesiyle, soru-cevap.
Yazan: KolayTercih Ekibi · Yayın:
Kısa cevap: "Kırık OBP", 2026-YKS ile ÖSYM'nin seni merkezî yerleştirmeyle bir programa yerleştirmiş olmasının (ek yerleştirme ve ÖZYES dâhil) ya da bir üniversitenin özel yetenek sınavıyla bir programa kayıt olmanın 2027-YKS'deki bedelidir: OBP'nin çarpıldığı katsayı 0,12 yerine 0,06 uygulanır, yani diploma notuna göre 15 ile 30 puan arası bir katkı baştan gider. ÖSYM kılavuzu kuralı "yerleştirilen (kayıt olsun veya olmasın)" diye yazıyor; dolayısıyla kayıt yaptırmamak, kaydını sildirmek ya da dondurmak katsayıyı geri getirmez — kırılmayı doğuran şey kayıt değil, yerleştirilmiş olmaktır. Süre bir sınav yılıdır: 2026 kılavuzu yalnızca 2025'te yerleşenleri sayıyor, 2027 için yazılmış cümle de yalnızca 2026'da yerleşenleri; iki yıl önce yerleşmiş olmak bu yıl katsayını düşürmüyor. Kılavuzun yazdığı tek istisna, lise son sınıftayken yerleştirilip zamanında mezun olamadığı için kayıt yaptıramayan adaylar.
Bu yazı tek bir soruya pratik durumlarla cevap veriyor: "Benim durumumda kırılır mı, kırıldıysa ne olur?" OBP'nin formülü ve puana katkısı OBP nedir, nasıl hesaplanır yazısında; "kayıt mı olayım, mezuna mı kalayım" kararı mezuna kalmak mı, kayıt olmak mı yazısında; zaten okuyorsan sürecin tamamı üniversite okurken tekrar YKS yazısında. Burada o üçünü tekrar etmiyoruz.
"Kırık OBP" tam olarak ne demek?
Kılavuzda "kırık OBP" diye bir terim yok; bu adı öğrenciler koydu. Kılavuzun kendi cümlesi şu: "OBP'ye uygulanacak katsayılar yarıya düşürülecektir." Hesabı tek satırda: diploma notun 5 ile çarpılıp OBP'ye (250–500 arası) dönüşür; yerleştirme puanına normalde OBP × 0,12 eklenir, kırık durumda OBP × 0,06. Kayıp, diploma notunun 0,3 katıdır — 70'lik diplomada 21, 95'lik diplomada 28,5 puan. Meslek lisesi mezunlarının alanlarının devamı sayılan ön lisans programlarında aldığı ek katsayı da (0,06) aynı kuralla yarıya iner; kılavuz bu yüzden "katsayı" değil "katsayılar" diyor.
Puanın tamamı gitmez, katkının yarısı gider. Ama herkes OBP'den en az 30 puan aldığı için bu "yarı", rakiplerinle aranda normalde birkaç puan olan bir farkı 15–30 puanlık bir açığa çevirir. Bunun sıralamada ne anlama geldiği aşağıda.
Hangi durumda kırılır, hangisinde kırılmaz?
2026-YKS Kılavuzu'nun 4.2 maddesi iki tetikleyici sayıyor: (1) ÖSYM'nin merkezî yerleştirmesiyle bir programa yerleştirilmek — ÖZYES dâhil, kayıt olsun ya da olmasın; Kontenjan Kılavuzu'nun 1.3 maddesi ek yerleştirmeyi de açıkça ekliyor; (2) bir üniversitenin kendi özel yetenek sınavı sonucu bir programa kayıt olmak — bu bilgi YÖKSİS'ten alınıyor. Aşağıdaki tabloda her satır bu iki cümleyle karşılaştırıldı; kılavuzun açıkça yazmadığı durumlar "kılavuzda açık değil" diye işaretli.
| Durumun (2026) | 2027-YKS'de OBP katsayın | Dayanak |
|---|---|---|
| Merkezî yerleştirmeyle yerleştin, kayıt yaptırdın | Kırılır (0,06) | YKS Kılavuzu 4.2; ÖSYM SSS soru 51 |
| Merkezî yerleştirmeyle yerleştin, kayıt yaptırmadın | Kırılır — "kayıt olsun veya olmasın" | YKS Kılavuzu 4.2; SSS soru 52 |
| Ek yerleştirmeyle yerleştin | Kırılır — ek yerleştirme açıkça dâhil | Kontenjan Kılavuzu 1.3 |
| ÖZYES'le (spor bilimleri) yerleştin | Kırılır — "ÖZYES dâhil" | YKS Kılavuzu 4.2; Kontenjan Kılavuzu 1.3 |
| Üniversitenin özel yetenek sınavını kazanıp kayıt oldun | Kırılır — kayıt bilgisi YÖKSİS'ten alınıyor | YKS Kılavuzu 4.2 |
| Özel yetenek sınavını kazandın ama kayıt olmadın | Kılavuz tetikleyici olarak "kayıt olan" diyor; kayıt yoksa metin seni saymıyor. Emin olmak için ÖSYM'ye sor | YKS Kılavuzu 4.2 (çıkarım) |
| Açıköğretim programına merkezî yerleştirmeyle yerleştin | Kırılır — açıköğretim programları da kılavuz tablolarından merkezî yerleştirmeyle doluyor; kılavuzda açıköğretim istisnası yok | YKS Kılavuzu 4.2; Kontenjan Kılavuzu Tablo 3/4 |
| KKTC ya da kılavuz tablosundaki yurt dışı üniversitenin programına yerleştin | Kırılır — bunlar da Tablo 4'te, yerleştirmeyi ÖSYM yapıyor | Kontenjan Kılavuzu Tablo 4 |
| ÖSYM'siz, kendi başvurunla yurt dışı/KKTC üniversitesine kayıt oldun | Kılavuzda açık değil — ne merkezî yerleştirme ne özel yetenek kaydı; ÖSYM'ye sor | — |
| Yerleştin, kayıt yaptırdın, sonra kaydını sildirdin | Kırılır — kural kaydının sonraki durumuna bakmıyor | YKS Kılavuzu 4.2 (çıkarım: "kayıt olsun veya olmasın") |
| Yerleştin, kayıt yaptırdın, kaydını dondurdun | Kırılır — kılavuz kayıt dondurmayı hiç anmıyor; kural yerleştirmeye bağlı | YKS Kılavuzu 4.2 (çıkarım) |
| Lise son sınıfta yerleştin, 31 Aralık 2025'e kadar mezun olamadığın için kayıt yapamadın | Kırılmaz — kılavuzdaki tek istisna; e-okul bilgisi yeter, dilekçe gerekmez | YKS Kılavuzu 4.2 |
| DGS ile bir lisans programına yerleştin | Kılavuzda açık değil — kural "YKS puanıyla" yerleştirmeye bağlı, DGS yerleştirmesi YKS puanıyla yapılmıyor; 2026-YKS Kılavuzu DGS'yi hiç anmıyor. ÖSYM'ye sor | — |
| 2024'te (iki yıl önce) yerleştin, 2025'te sınava girmedin | Kırılmaz (2026-YKS için) — 2026 kılavuzu yalnızca "2025-YKS puanları ile" yerleşenleri sayıyor | YKS Kılavuzu 4.2 |
| Hiçbir programa yerleşmedin, mezuna kaldın | Kırılmaz — katsayın 0,12 | YKS Kılavuzu 4.2 |
Tablodan çıkan en önemli sonuç: 24. tercihine yerleşmek de yerleşmektir. "Nasıl olsa gitmem" diye yazdığın satıra yerleştirilirsen bedel aynıdır. ÖSYM bu yüzden tercih uyarılarında açıkça "öğrenime devam etmeyi düşünmediğiniz programı tercihleriniz arasına almayınız" diyor.
Kaç yıl sürer? Her yıl mı, yalnızca bir sonraki yıl mı?
Kılavuz metni süreyi doğrudan yazmıyor; ama iki cümlenin yapısı aynı şeyi söylüyor:
- 2026-YKS Kılavuzu (4.2): "2025-YKS puanları ile" yerleştirilenlerin katsayısı "2026-YKS puanları ile" yerleştirilirken yarıya iner.
- 2026 Kontenjan Kılavuzu (1.3): 2026-YKS ile yerleşenlerin katsayısı "2027-YKS'ye girdikleri takdirde" yarıya iner.
Yani her yılın kılavuzu yalnızca bir önceki yılın yerleştirmesini sayıyor. Bundan üç pratik sonuç çıkıyor:
- 2026'da yerleştiysen bedel 2027-YKS'de ödenir. 2027 için bugün elimizdeki resmî cümle Kontenjan Kılavuzu'nun 1.3 maddesi; 2027-YKS Kılavuzu yayımlandığında aynı maddeyi bir kez daha oku.
- 2024'te yerleşip 2026'ya giren adayın katsayısı tamdır. 2026 kılavuzu onu saymıyor.
- "2027'ye girmeyip 2028'e girersem?" sorusunun cevabı 2028 kılavuzundadır. Bugüne kadarki kalıp hep bir önceki yılı saydı; ama bunu değişmez kural gibi planlama, o yılın kılavuzu belirler.
Bir de ters yönü var: 2027'de yine bir programa yerleşirsen ve 2028'de tekrar girersen, aynı kalıp sürdüğü sürece katsayı yine yarıya iner. Kırılma "bir kez olur, biter" diye bir şey değil; her yerleştirme bir sonraki yılın sınavı için yeniden doğar.
Kayıt sildirirsem düzelir mi? Başka ne değişir?
Düzelmez. Kılavuz tetikleyiciyi "yerleştirilen (kayıt olsun veya olmasın)" diye tanımladığı için, kaydını Ekim'de sildirmen seni "yerleştirilmemiş" yapmaz. ÖSYM'nin başvuru formunda "ÖSYM'ce yerleştirildim fakat kayıt olmadım" (kod 5), "bir programa kayıtlıyım" (kod 6) ve "kaydım silindi" (kod 9) ayrı seçenekler olarak var; bunlar durumunu bildirmek için. Kılavuzun OBP maddesi bu kodlara değil, yerleştirme olgusuna bakıyor; özel yetenekle kayıt olanlarda da bilgiyi YÖKSİS'ten alıyor.
Kayıt sildirmenin OBP'ye etkisi sıfır; ama başka yerlere etkisi var. Aşağıdakiler resmî metinlerden; her biri "sildirmeden önce bil" listesi:
| Ne değişir? | Kayıt sildirince | Kaynak |
|---|---|---|
| OBP katsayısı (2027) | Değişmez: kırık kalır | YKS Kılavuzu 4.2 |
| Öğrencilik ve yatay geçiş kapıları | Öğrencilik biter. Ek Madde-1 (merkezî puanla yatay geçiş) ve not ortalamasıyla yatay geçiş yalnızca kayıtlı öğrenciye açık; ikisi de kapanır | YÖK Ek Madde-1 ilkeleri; Ek Madde-1 yazısı |
| KYK bursu / öğrenim kredisi | "Öğretim kurumundan ayrılması" burs ve kredinin kesilme sebebi. Kredi aldıysan geri ödeme, kendi isteğinle ayrıldığın tarihten 2 yıl sonra başlar | GSB Burs Yönetmeliği m.18; Kredi Yönetmeliği m.17 ve m.19 |
| 2027'de yeni programa yerleşince KYK | 2026'da burs ya da kredi aldıysan, aynı öğrenim türünde (lisans→lisans) yönetmelik yeniden vermiyor: "başvurduğu öğrenim türünden … burs veya kredi almış olan" öğrenci, burs ve kredi verilmeyecekler listesinde. Nakil de yalnızca kayıt sildirme ile yeni kayıt arasında dönem kaybı yoksa mümkün; bir yıl ara verince bu şart düşer. Kendi durumunu KYGM'ye sor | Burs Yönetmeliği m.10/b ve m.15; Kredi Yönetmeliği m.8/b; KYGM SSS soru 26–28 |
| Askerlik ertelemesi (erkek öğrenciler) | Öğrencilik ertelemesi "mezun oluncaya veya ilişikleri kesilinceye kadar" sürer; ilişiğin kesilince yerine ilişik kesme tarihinden itibaren 2 yıl erteleme gelir (28 yaşını tamamladığın yılın sonunu geçemez). Bu süre içinde yeniden bir yükseköğretim kurumuna kayıt olursan erteleme yine öğrencilik nedeniyle yürür | 7179 sayılı Askeralma Kanunu m.20/2 ve m.20/3-a, c |
| Öğrenci belgesine bağlı her şey | Öğrencilik bittiği için düşer | — |
Kayıt dondurmak ayrı bir işlemdir: öğrencilik durur ama kayıt silinmez. Yine de KYK tarafında "kayıt dondurma" hem bursun hem kredinin kesilme sebepleri arasında yazılı; dondurduğun dönemde ödeme gelmez. Dondurmanın şartlarını, son gününü ve kabul edilen gerekçeleri ülke çapında tek bir kural değil, kendi üniversitenin yönetmeliği belirliyor; nasıl işlediği ilk hafta rehberinde.
Özetle: kayıt sildirmenin sınav tarafında sana kazandırdığı hiçbir şey yok. Yalnızca "o bölümü hiçbir koşulda okumayacağım ve öğrencilik haklarına da ihtiyacım yok" diyorsan anlamlı bir karardır; o durumda bile dilekçeyi vermeden önce KYK ve askerlik satırlarını kendi durumuna göre bir kez daha oku.
Kırık OBP ile 2027'de ne kadar geriye düşerim?
Puan tarafı formülden çıkıyor, tartışmaya yer yok:
| Diploma notu | OBP | Tam katkı (× 0,12) | Kırık katkı (× 0,06) | Kaybın |
|---|---|---|---|---|
| 60 | 300 | 36 | 18 | 18 puan |
| 70 | 350 | 42 | 21 | 21 puan |
| 85 | 425 | 51 | 25,5 | 25,5 puan |
| 95 | 475 | 57 | 28,5 | 28,5 puan |
| 100 | 500 | 60 | 30 | 30 puan |
Sıralama tarafı öyle değil; puanın sıraya çevrilmesi puan türüne, bulunduğun banda ve o yılın aday dağılımına bağlıdır. Yine de bir ölçek vermek için kataloğumuzdaki 2026 yerleştirme verisine baktık: bir programın taban puanı ile taban sırası aynı adayın puanı ve sırasıdır, bu yüzden binlerce programın taban çifti o yılın puan–sıra ilişkisinin örneğidir. Aşağıdaki değerler, taban puanı verilen değerin ±1 puan bandına düşen lisans programlarının ortanca taban sırası (yaklaşık, bine yuvarlanmış):
| Puan türü | 400 → 375 puan | 300 → 275 puan |
|---|---|---|
| SAY | ~117 bin → ~150 bin | ~311 bin → ~405 bin |
| EA | ~43 bin → ~87 bin | ~368 bin → ~546 bin |
| SÖZ | ~15 bin → ~39 bin | ~273 bin → ~434 bin |
İki şey görünüyor: aynı 25 puan, üst bantta on binlerce sıra, alt bantta yüz binin üzerinde sıra demek olabiliyor; ve aynı puan kaybı SÖZ'de EA'dan, EA'da SAY'dan farklı yer tutuyor. 2027'nin dağılımı başka olacak; bu tablo hesap değil, ölçek. Puan yerine sıralamayla düşünmenin neden daha sağlıklı olduğu taban puan mı, sıralama mı yazısında.
Kararı etkileyen asıl soru şu: hedef programın son yıllardaki taban sırasıyla senin 2026 sıran arasındaki fark, bu kayıp eklendikten sonra kapanabilir mi? Hedefinin yıllara göre taban sırasını bölüm sayfalarından görebilirsin.
Kalayım mı, sildireyim mi?
Şemayı metin olarak oku
Yerleşen öğrenci için kalmak ya da kaydı sildirmek karar şeması. Renkler tek başına anlam taşımaz; her kutunun başındaki büyük harfli etiket kutunun anlamını söyler. İlk soru 2026'da ek yerleştirme ve ÖZYES dâhil bir programa yerleştirilip yerleştirilmediğindir. Yerleşmediysen bedel yoktur, 2027'de OBP katsayın 0,12 kalır. Yerleştiysen bedel kuralda yazılıdır: 2027-YKS'de katsayın 0,06 olur; kayıt yaptırsan da, sildirsen de, dondursan da. İkinci soru kayıt yaptırıp yaptırmadığındır. Yaptırmadıysan mezuna kalmış sayılırsın: bedel aynıdır ama elinde bölüm ve Ek Madde-1 hakkı yoktur. Yaptırdıysan üçüncü soru bölümü bırakmayı düşünüp düşünmediğindir. Düşünmüyorsan devam edersin; 2027'ye girmeyeceksen kırık OBP seni hiç ilgilendirmez. Düşünüyorsan dördüncü soru 2026 puanının hedef programın 2026 taban puanına yetip yetmediğidir. Yetiyorsa kaydını korur ve Ek Madde-1 ile yatay geçişe başvurursun; bu sınavsız bir yoldur ama kontenjan sınırlıdır. Yetmiyorsa 2027'ye nasıl hazırlanacağına karar verirsin. Okurken hazırlanırsan kaydın ve bölümün elinde kalır. Tam zaman çalışmak istiyorsan kayıt dondurmayı öğrenci işlerine sorarsın; öğrencilik durur, KYK ödemesi kesilir, şartları üniversitenin yönetmeliği belirler. Bölümü hiçbir koşulda okumayacaksan kaydı sildirirsin; bu durumda OBP düzelmez, öğrencilik, KYK ve Ek Madde-1 biter, askerlik ertelemesi ilişik kesme tarihinden itibaren iki yıla iner.
Şemanın söylemediği şeyi biz de söylemiyoruz: hangi dalın senin için doğru olduğuna buradan karar verilemez. Dalları ayıran sorular belli — bölümü okur musun, puanın hedefe yetiyor muydu, bir yılı nasıl geçireceksin — ve her dalın bedeli yukarıdaki tablolarda yazılı. Bir yıl sonra liste kurarken kural aynı kalacak: 2027 takvimi açıklandığında gitmeyeceğin programı listene yazma.
Sık sorulan sorular
Yerleştim ama kayıt yaptırmadım. 2027'de OBP'm kırılır mı? Evet. Kılavuz "kayıt olsun veya olmasın" diyor; ÖSYM'nin SSS belgesi bu soruyu ayrıca sorup "evet" cevabı veriyor (soru 52).
Kaydımı bu hafta sildirirsem ÖSYM beni "yerleşmemiş" sayar mı? Hayır. Yerleştirme ÖSYM'nin kendi işlemi; kaydın sonradan silinmesi o işlemi geri almıyor. Başvuru formunda "kaydım silindi" seçeneğini işaretlemen de katsayıyı değiştirmez.
Son tercihime yerleştim, hiç gitmeyeceğim. Yine de kırılır mı? Evet. Yerleşmek yeter; kaçıncı tercih olduğu fark etmez.
Ek yerleştirmeyle yerleştim, aynı kural geçerli mi? Evet. Kontenjan Kılavuzu'nun 1.3 maddesi ek yerleştirmeyi açıkça sayıyor.
Açıköğretime yerleştim, o da sayılır mı? Kılavuzda açıköğretim için ayrı bir hüküm yok; açıköğretim programları da kılavuz tablolarından ÖSYM yerleştirmesiyle doluyor. Metne göre sayılır.
2027'ye girmeyip 2028'e girersem katsayım tam olur mu? Bunu 2028 kılavuzu belirler. Bugüne kadarki kılavuzlar yalnızca bir önceki yılın yerleştirmesini saydı; 2026 yerleşmesi bu kalıpta 2028'i etkilemiyor. Yine de o yılın kılavuzunu okumadan plan kurma.
Kırık OBP ile yerleşirsem bir sonraki yıl düzelir mi? 2027'de kırık katsayıyla yerleşirsen ve 2028'de yine girersen, aynı kalıpta katsayı yine yarıya iner; çünkü 2027'de de "yerleştirilmiş" olursun. Kırılma yerleşmeyle yeniden doğar.
Lise sonda yerleştim, diplomam Aralık'a yetişmedi, kayıt yapamadım. Kılavuzdaki tek istisna bu: katsayın düşürülmez; e-okul bilgisi dikkate alındığı için ÖSYM'ye dilekçe göndermen gerekmiyor.
Kaynaklar
Kaynaklara 6 Ekim 2026'da erişildi.
- ÖSYM, 2026-YKS Kılavuzu (PDF) — bölüm 4.1–4.2 (kılavuz s. 32–33): 0,12 katsayısı, "2025-YKS puanları ile … yerleştirilen (kayıt olsun veya olmasın) veya … özel yetenek sınavı sonucu bir programa kayıt olan" adayların katsayılarının yarıya düşürülmesi, YÖKSİS bilgisi, lise son sınıf istisnası; başvuru bilgileri 23. alan: öğrenim durumu kodları (5, 6, 9); bölüm 10 (s. 45): aynı anda iki örgün programa kayıt yasağı ve askerlik erteleme hakkını kaybedenler.
- ÖSYM, 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu (PDF) — bölüm 1.3 (s. 1): "2026-YKS sonucu ile … yerleşen (Ek Yerleştirme ve ÖZYES dâhil) veya özel yetenek sınavıyla … kayıt olan adayların, 2027-YKS'ye girdikleri takdirde" katsayılarının yarıya düşürülmesi; tercih uyarıları madde 2-ç (s. 18): devam etmeyi düşünmediğin programı yazmama uyarısı; Tablo 3 ve Tablo 4: açıköğretim, KKTC ve yurt dışı üniversite programlarının merkezî yerleştirme tablolarında yer alması.
- ÖSYM, 2026-YKS Sıkça Sorulan Sorular — soru 49–52: OBP hesabı, 0,12 katsayısı, kayıt yaptıran (51) ve yaptırmayan (52) aday için aynı cevap.
- Resmî Gazete, Gençlik ve Spor Bakanlığı Burs Yönetmeliği (3 Kasım 2023) — m.10/b: aynı öğrenim türünden daha önce burs/kredi alana burs verilmemesi; m.15: nakil, dönem kaybı şartı; m.18: bursun kesilmesi (vazgeçme, ders kaydı yaptırmama, kayıt dondurma, öğretim kurumundan ayrılma).
- Resmî Gazete, Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi Yönetmeliği (3 Kasım 2023) — m.8/b: kredi verilmeyecek öğrenciler; m.17: kredinin kesilmesi; m.19/1: kendi isteğiyle ayrılanda geri ödemenin ayrılış tarihinden iki yıl sonra başlaması.
- Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü, Sıkça Sorulan Sorular (Kredi & Burs) — soru 20–21: kesilme sebepleri; soru 26–28: nakil (aynı öğrenim türü, en geç takip eden yıl, bir kez); soru 45: geri ödeme başlangıcı. Burs ve kredinin işleyişi KYK burs mu, kredi mi yazısında.
- Mevzuat Bilgi Sistemi, 7179 sayılı Askeralma Kanunu — m.20/2: öğrencilik ertelemesinin "mezun oluncaya veya ilişikleri kesilinceye kadar" ve 28 yaş sınırıyla sürmesi; m.20/3-a: ilişiği kesilenlere ilişik kesme tarihinden itibaren iki yıl erteleme; m.20/3-c: erteleme süresinde yeniden kayıt olanların öğrencilik nedeniyle ertelenmesi.
- YÖK, Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri — kayıtlı öğrenci şartı, kayıt yılının güz döneminde başvuru yasağı, kontenjan.
- Sıralama ölçeği: KolayTercih kataloğu, 2026 yerleştirme verisi (ÖSYM/YÖK Atlas kaynaklı); taban puanı verilen değerin ±1 puan bandına düşen lisans programlarının ortanca taban sırası, puan türüne göre.