Ek Madde-1 ile Yatay Geçiş: Puanım Yetiyor mu, Nereden Bakarım?

Kısa cevap: Ek Madde-1'de tek bir karşılaştırma var: senin yerleştiğin yıldaki merkezî yerleştirme puanın, geçmek istediğin programın o aynı yıldaki taban puanına eşit ya da ondan yüksek olmalı. Bu yılın taban puanına bakılmaz, not ortalamana bakılmaz, mülakat yapılmaz. Şartı sağlıyorsan başvurursun; başvuru kontenjandan fazlaysa en yüksek puanlıdan başlanarak sıralanır. Bu haktan yalnızca bir kez yararlanılır ve bu yıl yerleşip yeni kayıt olduysan, kayıt olduğun yılın güz döneminde başvuramazsın — senin ilk pencerenin bahar dönemi.

Bu yazıdaki kuralların tamamı iki resmî belgeden alındı: yatay geçiş yönetmeliğinin Ek Madde-1 metni ve YÖK'ün "Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde-1 Uygulama İlkeleri" belgesi. İkisinin de bağlantısı sonda. Puan örnekleri kendi kataloğumuzun taban puan verisinden geliyor; hangi sayfada hangi kolona bakacağını aşağıda tek tek gösteriyoruz.

Ek Madde-1 tam olarak ne diyor?

Kuralın kaynağı, yatay geçiş yönetmeliğine 2013'te eklenip 2014'te değiştirilen Ek Madde-1. Resmî cümle şu:

Öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı, geçmek istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olması durumunda, öğrenci, hazırlık sınıfı da dahil olmak üzere yatay geçiş için başvuru yapabilir.

YÖK'ün uygulama ilkeleri bu cümleyi netleştiriyor: karşılaştırılacak taban puan, hedef programın öğrencinin kayıt olduğu yıldaki taban puanı. Aynı belgenin 20. maddesi de değerlendirmenin sınırını çiziyor — "başvuruların değerlendirilmesinde sadece öğrencinin kayıtlı olduğu programa yerleştiği yıldaki ÖSYM merkezi yerleştirme puanlarının dikkate alınmasına, başarı vb. şart aranmamasına". Yani not ortalaman bu yolda hiç konuşulmaz.

Dört ayrıntı çoğu öğrencinin gözünden kaçıyor:

• Yerleştiğin puan türüyle sınırlı değilsin. O yıl oluşan bütün merkezî yerleştirme puanların sayılır. YÖK'ün kendi örneği: TM-1 ile İşletme'ye kayıtlı bir öğrencinin o yıla ait MF-4 puanı da varsa ve bu puan İnşaat Mühendisliği'nin tabanını geçiyorsa, o programa başvurabilir.
• Hazırlık, ara sınıflar ve son sınıf dahil kayıtlı her öğrenci yararlanabiliyor; hangi sınıfa intibak edileceğine üniversitenin ilgili kurulu karar veriyor.
• Ön lisanstan lisansa, lisanstan ön lisansa geçiş bu madde kapsamında mümkün.
• Azami süren kısalır. Farklı bir programa geçersen azami süren, yeni programın azami süresinden kabul edildiğin sınıf çıkarılarak hesaplanıyor.

Bu yol, üniversiteye başladıktan sonraki dört çıkıştan yalnızca biri; diğerlerinin haritası yatay geçiş, ÇAP ve yandal yazısında.

Neden "hangi yıl yerleştiğin" her şeyi belirliyor?

Çünkü bir programın taban puanı her yıl oynar: sınavın zorluğu, kontenjan ve talep değişir. Ek Madde-1 seni kendi yılının cetveline sabitlediği için, aynı puanla aynı programa bir yıl başvurabilir, başka bir yıl başvuramazsın.

Kataloğumuzun verisinden dört örnek — aynı programın dört yıllık taban puanı:

Birinci satırla somut bir hesap yapalım. SAY puanın 495 olsun:

• 2026'da yerleştiysen: 495 ≥ 483,05 → şartı sağlıyorsun.
• 2025'te yerleştiysen: 495 ≥ 486,37 → sağlıyorsun.
• 2024'te yerleştiysen: 495 < 499,01 → sağlamıyorsun, dört puanla kaçırıyorsun.
• 2023'te yerleştiysen: 495 < 521,30 → sağlamıyorsun.

Aynı öğrenci, aynı program, aynı sayı — belirleyen tek şey yerleşme yılı. Tam tersi de doğru: dördüncü satırdaki Makine Mühendisliği'ne 2024'te yerleşenler için eşik, 2026'da yerleşenlere göre 35 puan daha düşük.

Bir de "o yıl program yoktu" durumu var. YÖK ilkelerinin 17. maddesi net: senin kayıt yaptırdığın yılda hedef programa öğrenci alınmamışsa o programın o yıla ait merkezî yerleştirme taban puanı oluşmamıştır ve geçiş yapılamaz. Bu istisnai bir durum değil: kataloğumuzda 2026'da taban puanı oluşan 18.251 programın 3.150'sinde 2023 taban puanı yok. Yani 2023'te yerleşen bir öğrenci için bu programların kapısı, puanı ne olursa olsun kapalı.

Kendi puanını kataloğumuzdaki yıl tablosuyla nasıl karşılaştırırsın?

Burada işin pratiği başlıyor. Katalog sayfalarımız yıl bazında taban puanı gösteriyor ama iki ayrı yerde — hangisine bakacağın yerleştiğin yıla bağlı.

1. Yerleştiğin yılı ve o yıla ait puanlarını çıkar. ÖSYM sonuç belgende o yılın tüm yerleştirme puanları yazar. Sadece yerleştiğin türü değil, hepsini not et; yukarıdaki TM-1/MF-4 örneğinin sebebi bu.

2. Hedef programın sayfasını aç. Bölüm tarafından gidiyorsan /bolum/<bölüm-adı> — örneğin Bilgisayar Mühendisliği sayfasında o bölümü açan bütün üniversiteler tek tabloda. Üniversite tarafından gidiyorsan /universite/<üniversite-adı> sayfasında programlar fakülte fakülte listeleniyor.

3. Satırı doğru seç. Aynı üniversitede aynı adı taşıyan birden çok satır olabilir: farklı fakülte, ikinci öğretim, İngilizce, burslu/ücretli. Satırın altındaki şehir, süre ve varyant bilgisi hangisi olduğunu söyler. Yanlış satır, yanlış taban demektir.

4. 2026'da yerleştiysen: bölüm sayfasındaki Puan kolonu (üniversite sayfasında 2026 puan başlıklı kolon) tam olarak aradığın sayıdır. Bu kolon geniş ekranda görünür; telefonda göremiyorsan 5. adımı kullan.

5. 2023, 2024 ya da 2025'te yerleştiysen: satırın sağındaki liste ikonlu "Son yerleşenin netleri" butonuna bas. Açılan pencerede sütunlar yıldır ve en alttaki "Yerleşme puanı" satırı, o programın o yıla ait taban puanıdır. Bu pencere telefonda da açılır. (Kataloğumuzda 2024 için 18.225, 2025 için 19.652 programın bu verisi var.)

6. 2021 ya da 2022'de yerleştiysen: o yılların puanı katalog ekranında gösterilmiyor. ÖSYM'nin ilgili yıla ait "Yükseköğretim Programlarının Merkezî Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanları" yayınına ya da YÖK Atlas'a bak — YÖK ilkeleri de resmî kaynak olarak ÖSYM'nin bu yayınını gösteriyor.

7. Karşılaştır. Puanın eşit ya da büyükse başvuru şartını sağlıyorsun. Bu "geçersin" demek değil; kontenjan sıralaması ayrı bir iş, bir sonraki bölümde.

Üç uyarı, sırayla:

• Kataloğumuzdaki taban puan YÖK Atlas verisidir ve genel kontenjana yerleşen son adayın puanıdır. Şehit/gazi yakını, 34 yaş üstü kadın ya da depremzede kontenjanlarının tabanı farklıdır. Üniversite başvurunu değerlendirirken ÖSYM'nin kendi yayınını esas alır; buradaki sayı senin önceden karar verebilmen için.
• Taban puan ile taban sıralama aynı şey değil. Ek Madde-1'de ölçüt puandır, sıralama değil. İkisinin neden karıştırıldığı taban puan mı, başarı sıralaması mı? yazısında.
• Eşiğe çok yakınsan (bir-iki puan) kendi hesabına güvenme; okulun öğrenci işlerine sor. Bu, kaybedecek bir şeyi olmayan tek soru.

Ek Madde-1, klasik yatay geçiş, DGS ve ikinci üniversiteden nasıl ayrılır?

Dördü de "bölüm değiştirme" başlığı altında konuşuluyor ama bambaşka mekanizmalar:

Son sütundaki ayrıntılar (kimlerin kaydolabileceği, ücret, takvim) bu yazı için resmî kaynaktan teyit edilemedi; tabloda yalnızca Ek Madde-1'den yapısal farkını göstermek için var. Kaydolmadan önce ilgili açıköğretim fakültesinin kendi duyurusunu oku.

Kontenjan kaç kişilik, kim seçiliyor?

Üç kural:

• Kontenjan otomatik oluşur. YÖK ilkelerine göre her diploma programının hazırlık sınıfı dahil her bir sınıfı için, ÖSYM kılavuzundaki öğrenci kontenjanının yüzde 30'u kadar, 90'ı geçmemek üzere kontenjan ayrılır. YÖK'ün kendi örneği: kılavuz kontenjanı 120 olan programda 36 kişilik kontenjan açılır; kontenjanı 400 olan programda yüzde 30 = 120 çıksa bile 90 uygulanır. Güz döneminde üniversitelerin ayrıca kontenjan ilan etmesi gerekmiyor; bahar döneminde ise ilan ediliyor.
• Ara sınıfa başvuruda kontenjan nereden gelir? Başvurulan yılın kılavuzunda o programa öğrenci alınmamışsa, öğrencinin kendi kayıt yılındaki ÖSYM kılavuzunda yer alan kontenjan dikkate alınıyor.
• Sıralama tek kriterle. Başvuru kontenjanı aşarsa ÖSYM puanı en yüksek adaydan başlanarak kontenjan kadar aday alınıyor. Yönetmeliğin Şubat 2026'da değişen 8. maddesine göre sonuçlar değerlendirmede esas alınan puanlara göre sıralı olarak ilan ediliyor ve asıl adaylar kadar yedek belirleniyor; asıl aday süresinde başvurmazsa sırayla yedeklerin başvurusu alınıyor.

Bu üç kural birlikte şunu söylüyor: şartı sağlamak başvurabilmek demek, kabul edilmek demek değil. Popüler bir programda yüzlerce kişi şartı sağlayıp 20 kişilik kontenjana başvurabilir ve tek belirleyici puan olur.

Başvuru ne zaman açılır?

Güz dönemi için ortak bir çerçeve var. YÖK'ün uygulama ilkeleri güz başvurularının "her yıl eğitim öğretim dönemi başlamadan önce 1 Ağustos'tan 15 Ağustos dahil" alınmasını, değerlendirmelerin Eylül'ün 10'una kadar ilan edilmesini ve kayıtların Eylül'ün 15'ine kadar bitirilmesini öngörüyor.

Ama takvimi ilan eden üniversitenin kendisi ve pratikte kayabiliyor: ODTÜ 2026-2027 güz başvurularını 3–14 Ağustos 2026 arasında, saat 17.00'de kapanacak şekilde aldı. Yani tek bir tarihe göre plan yapma — hedeflediğin üniversitenin öğrenci işleri sayfasında "Ek Madde-1" ya da "merkezi yerleştirme puanı ile yatay geçiş" başlığını Temmuz ortasından itibaren takip et.

Bahar dönemi tamamen üniversitenin kararına bağlı. YÖK ilkelerinin bahar bölümü açık: bahar döneminde Ek Madde-1 ile öğrenci alınıp alınmayacağına üniversitelerin yetkili kurulları karar veriyor, alacak olanlar kontenjanlarını ilan ediyor ve başvuru ile değerlendirmeyi dönem başlamadan önce tamamlıyor. Ortak bir bahar tarihi yok; bir üniversite bahar dönemini hiç açmayabilir.

Bu yıl yerleşenler için özel kural. İlgili yılın YKS sonucunda bir programa kayıt olan öğrenciler kayıt oldukları yılın güz döneminde başvuramıyor; YÖK'ün gerekçesi, önce programa ve kuruma intibak sürecinin yaşanması. Aynı belge bahar dönemi için bu kısıtı koymuyor: "ilgili yılın sonucunda herhangi bir yükseköğretim programına kayıt olan öğrencilerin de bahar dönemi için başvuru yapabileceklerine" deniyor. Pratik karşılığı: 2026'da yerleşip kayıt olduysan ilk penceren 2026-2027 bahar dönemi — o da üniversite bahar dönemini açarsa.

Bu, kayıt kararını verirken bilmen gereken bir şey. İstemediğin bir bölüme kayıt olup olmama ikilemini mezuna kalmak mı, kayıt olmak mı? yazısında bütün maliyetleriyle ele aldık.

Hangi durumlarda bu hak hiç doğmaz?

YÖK ilkelerinden derlenmiş liste:

• Hedef programa senin kayıt yılında öğrenci alınmamışsa. Taban puan oluşmadığı için geçiş yapılamıyor.
• Hakkı bir kez kullandıysan. Ek Madde-1 ile bir defa yatay geçiş yapılabiliyor. Tek istisna şu: bu yolla geçiş yapan öğrenci, sonraki başvuru tarihlerinde eski programına geri dönebiliyor.
• Özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programlara bu madde kapsamında başvurulamıyor (ÖZYES ile kayıt yaptıranlar hariç). Özel yetenekle kayıt yaptırmış öğrenciler ise diğer şartları sağlarsa başvurabiliyor.
• DGS puanıyla başvuruda, ilgili yılda o programa DGS ile öğrenci alınmamışsa başvuru yapılamıyor.
• Kılavuzda programa özel koşul varsa (başarı sırası şartı, belirli lise alanı, sağlık koşulu gibi) onu da sağlaman gerekiyor. Sıralama şartlarının listesi 2026 başarı sırası şartları yazısında.
• Yabancı dille eğitim yapan programlara geçişte üniversitenin aradığı dil şartını sağlaman gerekiyor; sağlayamayan öğrenciler yalnızca Türkçe programlara başvurabiliyor. Kayıtlı olduğun programda iki yıl hazırlık okuduysan bir daha hazırlık okuyamıyorsun. Hazırlık ve öğretim dilinin süreye etkisi hazırlık sınıfı ve öğretim dili yazısında.
• Kılavuzda yer almayan yurt dışı yükseköğretim kurumlarına kendi imkânlarıyla kayıt olanlar başvuramıyor. ÖSYM'nin merkezî yerleştirmesiyle yurt dışındaki bir programa yerleşip kayıt yaptıranlar başvurabiliyor.

Buna karşılık iki yaygın korku yersiz: kayıt dondurmuş olmak yatay geçiş hakkından yararlanmaya engel değil, bu yönetmelikte açıkça yazıyor; hazırlıkta başarısız olup hâlâ kayıtlı olan öğrenciler de şartları sağlarsa başvurabiliyor.

Geçersen ne değişir?

• Azami süren kısalır — yeni programın azami süresinden kabul edildiğin sınıf çıkarılır.
• İntibakını üniversite yapar. Hangi yarıyıla yerleşeceğine, hangi derslerden muaf olacağına ilgili komisyon karar verir; muaf sayılmayan dersler mezuniyetini uzatabilir.
• Vakıf üniversitesine geçiyorsan burs ayrı bir konu. YÖK ilkeleri, Ek Madde-1 ile vakıf üniversitelerinin ücretli programlarına geçilebileceğini, burs verip vermeme kararının ise üniversitenin yetkisinde olduğunu söylüyor. Yani geçiş hakkı burs hakkı getirmiyor; dört yıllık maliyeti yurt, burs ve yıllık maliyet yazısındaki gibi baştan hesapla.
• Bir de yeni bir hüküm var: yönetmeliğe 28 Şubat 2026'da eklenen 7. maddenin 7. fıkrası "öğrenciler bulundukları sınıftan daha alt sınıfa yatay geçiş başvurusu yapamaz" diyor. YÖK'ün Ek Madde-1 uygulama ilkelerinde bu konuda ayrı bir düzenleme yok ve intibak kararını ilgili kurul veriyor; 3. sınıftan 1. sınıfa geçmeyi planlıyorsan başvurudan önce okulunun duyurusunu ve öğrenci işlerini teyit et.

Puanın yetmiyorsa ne yaparsın?

Ek Madde-1 kapalıysa üç yol kalıyor ve üçü de gerçek:

1. Not ortalamasıyla kurumlar arası yatay geçiş. Genelde 3. ve 5. yarıyıl başında, eşdeğer programlara, kontenjan dahilinde. Başvurular genel not ortalaman ile yerleştiğin yıldaki puanının en az yüzde 40'ı hesaba katılarak, senatonun belirlediği kriterlere göre değerlendiriliyor — yani üniversiteden üniversiteye değişiyor. Ayrıntısı yatay geçiş, ÇAP ve yandal yazısında.
2. Çift anadal ya da yandal. Mevcut bölümünü bırakmadan ikinci programın derslerini alırsın; şartları üniversitenin kendi yönetmeliğinde. Hangi işin son gününün nerede yazdığını (ders kaydı, muafiyet, kayıt dondurma) üniversitede ilk hafta yazısında topladık.
3. Yeniden YKS. Kaydın dururken sınava girmek mümkün; süreç, kayıt dondurma ve OBP tarafı üniversite okurken tekrar YKS'ye girmek yazısında.

Son bir not, tercih dönemindeysen: Ek Madde-1'i "nasıl olsa sonra geçerim" diye listenin gevşetme gerekçesi yapma. Bu yol ancak puanın hedefe zaten yetiyorken işe yarar — ki o durumda listeyi en baştan doğru kurmak çok daha ucuzdur.

Kaynaklar

Tüm kaynaklara 22 Eylül 2026'da erişildi.

• Mevzuat Bilgi Sistemi, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik (RG 24.04.2010, sayı 27561; son değişiklik 28.02.2026, sayı 33182) — Ek Madde-1 metni ve azami süre hesabı, Madde 6 geçiş sınırları, Madde 7 başvuru ve değerlendirme (yüzde 40 kuralı, kayıt dondurma, alt sınıfa başvuru yasağı), Madde 8 sonuçların ilanı ve yedek aday
• YÖK, Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde-1 Uygulama İlkeleri (PDF) — kim başvurabilir (md. 1), hangi yılın taban puanı ve puan türü örneği (md. 2), özel yetenek (md. 3), ön lisans–lisans geçişi (md. 4), bir defa kuralı ve geri dönüş (md. 5–6), kayıt yılının güz döneminde başvuru yasağı ve bahar istisnası (güz md. 7 / bahar md. 6), hazırlık–ara–son sınıf (md. 7–8), kontenjan yüzde 30 ve 90 tavanı (md. 8–9), ara sınıf kontenjanı (md. 9), güz takvimi 1–15 Ağustos (güz md. 10), bahar dönemi kararının üniversitede olması (bahar md. 10), puan sıralaması (md. 11), DGS (md. 13), taban puan kaynağı olarak ÖSYM yayını (md. 15), kılavuzdaki özel koşullar (md. 16), o yıl öğrenci alınmamışsa geçiş yapılamaması (md. 17), yabancı dil ve hazırlık (md. 18–19), başarı şartı aranmaması (md. 20), vakıf üniversitelerinde burs kararı (md. 21)
• YÖK, Öğrencilerle İlgili İş ve İşlemler — Ek Madde-1 uygulama ilkeleri belgesinin güncel sürümünün yayımlandığı sayfa
• ODTÜ Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, Merkezi Yerleştirme Puanı ile Yatay Geçiş (Ek Madde 1) — 2026-2027 güz başvurularının 3–14 Ağustos 2026 arasında alındığı, başvuru sisteminin 14 Ağustos saat 17.00'de kapandığı
• Ankara Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, 2026-2027 Güz Yarıyılı Ek Madde-1 yatay geçiş başvuru duyurusu — başvuru takviminin üniversitenin kendi duyurusuyla ilan edildiği örnek
• ÖSYM, 2026-DGS: Başvuruların Alınması — 2026-DGS başvuru tarihleri 15 Mayıs–2 Haziran 2026, sınav tarihi 19 Temmuz 2026
• ÖSYM, 2026-DGS: Kılavuz ve Başvuru Bilgileri — kılavuzun "Tablo-2: Ön Lisans Mezuniyet Alanlarına Göre Dikey Geçiş Yapılabilecek Lisans Programları" belgesi, hangi ön lisans alanından hangi lisans programına geçilebileceğini tanımlar
• ÖSYM, 2026-YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler — programların merkezî yerleştirmedeki en küçük ve en büyük puanlarının yayımlandığı kaynak
• YÖK Atlas — kataloğumuzdaki yıl bazlı taban puan ve netlerin kaynağı; 2021 ve 2022 gibi katalogda gösterilmeyen yıllar için başvurulacak yer
• Taban puan tablosu ve program sayıları, KolayTercih kataloğunun 2026 verisinden (2026-YKS yerleştirme sonuçları, 21 Eylül 2026'da işlendi)