Üniversite Okurken Tekrar YKS'ye Girmek: Kayıt Dondurma, Kayıt Sildirme ve Yeniden Tercih
Üniversite Okurken Tekrar YKS'ye Girmek: Kayıt Dondurma, Kayıt Sildirme ve Yeniden Tercih
Kaydın varken sınava girebilir misin, dondurmak ya da sildirmek şart mı, yeni bir programa yerleşirsen eski kaydın için ne yapman gerekir? Okurken yeniden deneyenler için süreç ve sınavsız iki alternatif — tek şemada.
Yayın:
Kısa cevap: Evet, bir üniversitede kayıtlıyken YKS'ye yeniden girebilirsin; bunun için kaydını dondurman ya da sildirmen gerekmez. 2026-YKS Kılavuzu'na göre bir programa kayıtlı olmak, tercih yapmana ve yeni bir programa yerleştirilmene engel değildir. Sınır kayıt aşamasındadır: aynı anda iki örgün lisans ya da iki örgün ön lisans programında kayıtlı olunamadığı için, yeni yerleştiğin programa kayıt yaptırabilmek için eski programından ilişiğini kesmen gerekir. Yani eski kayıtla ilgili karar sınava girerken değil, yeni programa kayıt olmaya karar verdiğin gün verilir.
Bu yazı hâlihazırda bir bölümde okuyan ve "burası bana göre değil" diyen öğrenci için. Henüz kayıt olup olmamaya karar veriyorsan o kararın yeri mezuna kalmak mı, kayıt olmak mı? yazısı. Buradaki kurallar ÖSYM kılavuzundan, YÖK'ün yatay geçiş yönetmeliğinden ve uygulama ilkelerinden alındı; hepsi sondaki kaynaklarda.
Yeniden sınava girmeden önce hangi kapılara bakmalısın?
Yeniden YKS bir yıllık bir iş. Ondan önce, sınav gerektirmeyen iki kapının sana açık olup olmadığına bakmak birkaç dakikanı alır. Şema önce o iki soruyu soruyor, sonra okurken sınava girme sürecini gösteriyor.
Şemayı metin olarak oku
Üniversite okurken bölüm değiştirmek isteyen öğrenci için süreç şeması. İlk soru, kayıt olduğun yıldaki YKS puanının hedef programın aynı yıldaki taban puanına yetip yetmediğidir. Yetiyorsa sınavsız kapı olan Ek Madde 1 ile yatay geçişe başvurabilirsin; kontenjan sınırlıdır ve hak bir kez kullanılır. Yetmiyorsa ikinci soru hedefinin eşdeğer bir program olup olmadığı ve not ortalamanın yüz üzerinden en az altmış olup olmadığıdır. Öyleyse şartlı kapı olan not ortalamasıyla yatay geçişe bakarsın; kontenjan ve yarıyıl sınırı vardır. İkisi de sana uymuyorsa okurken YKS'ye girersin: kayıtlı olman engel değildir, kaydı dondurmak ya da sildirmek şart değildir. Hazırlık yılını üç biçimde geçirebilirsin. Derslere devam edersen bölüm ve öğrencilik sürer, iki işi birlikte yürütürsün. Kaydı dondurursan şartları kendi üniversitenin yönetmeliği belirler. Kaydı sildirirsen öğrencilik biter ve yerleşemezsen elinde bölüm kalmaz. Devam ettiysen ya da kaydı dondurduysan son soru, yeni bir programa yerleşip gitmeye karar verip vermediğindir. Karar verdiysen eski programdan ilişiğini keser, yeni programa kayıt olursun. Vermediysen yeni kayıt olmadığı için ilişik kesme şartı doğmaz.
Puanın hedefine zaten yetiyor muydu?
Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş (Ek Madde-1) yalnızca birinci sınıflar için değildir. YÖK'ün uygulama ilkelerinde okuyan öğrenciyi ilgilendiren maddeler şunlar:
- Hangi yılın puanı? Bakılan puan, şu an okuduğun programa kayıt olduğun yılın yerleştirme puanıdır; kıyaslandığı taban da hedef programın aynı yıldaki taban puanıdır. 2024'te yerleştiysen 2024 puanın, hedefin 2024 tabanıyla kıyaslanır. Hedef programın puan türünde puanın olmalıdır.
- Hangi sınıftasın? Hazırlık, ara sınıflar ve son sınıf dâhil kayıtlı öğrenciler başvurabilir; hangi sınıftan devam edeceğine (intibak) geçtiğin üniversitenin kurulları karar verir. Not ortalaması ya da başka bir başarı şartı aranmaz.
- Hedef program o yıl öğrenci aldı mı? Senin kayıt olduğun yıl öğrenci almamış bir programın tabanı oluşmadığı için o programa bu yolla geçilemez.
- Koşullar seni de bağlar. Kılavuzda hedef program için yazan özel koşulları ve öğretim dili yabancı dilse o üniversitenin dil şartını sağlaman gerekir (hazırlık ve öğretim dili).
- Vakıf üniversitesine geçişte burs verip vermeme kararı o üniversitenindir; ilkeler ücretli programa geçişe izin verir.
Hak bir kez kullanılır, kontenjan sınırlıdır ve başvuran fazlaysa YKS puanı yüksek olandan başlanır; yani tabanı geçmek başvuru hakkı verir, yer ayırmaz. Kontenjan oranı ve başvuru dönemleri mezuna kalmak mı, kayıt olmak mı? yazısında, yolun bütünü yatay geçiş, ÇAP ve yandal yazısında. Eski yılların taban puanlarını ÖSYM'nin o yıla ait en küçük ve en büyük puanlar yayınında bulursun.
Not ortalamanla geçebilir misin?
Puanın yetmiyorsa ikinci kapı klasik yatay geçiştir. Yönetmeliğe göre kurumlar arası yatay geçiş, aynı düzeydeki eşdeğer programlar arasında ve YÖK'ün yayımladığı kontenjanlar içinde yapılır; bitirdiğin dönemlerin genel not ortalaması 100 üzerinden en az 60 olmalıdır. Hazırlık sınıfına, lisansın ilk iki ve son iki yarıyılına, ön lisansın ilk ve son yarıyılına yatay geçiş yapılamaz. 60 başvurabilmenin alt sınırıdır; yer, kontenjan kadar kişiye verilir.
Bu kapının doğal sınırı "eşdeğer program" şartıdır. Okuduğun alanla ilgisi olmayan bir bölüm istiyorsan ve puanın da Ek Madde-1'e yetmiyorsa geriye yeniden YKS kalır.
Okurken YKS'ye girmek için kaydını dondurman ya da sildirmen gerekir mi?
Hayır. 2026-YKS Kılavuzu'nda bunu iki yerde görürsün:
- Başvuru bilgilerindeki öğrenim durumu seçeneklerinden biri "Bir yükseköğretim programına kayıtlıyım"dır. Kayıtlı öğrenci, sistemin tanıdığı bir aday türüdür.
- Kılavuzun 10. bölümü, aynı anda iki örgün ön lisans ya da iki örgün lisans programına kayıt yasağını anlatırken bu kuralın YKS tercih ve yerleştirmesinde bir programa yerleştirilmeye engel olmadığını ayrıca yazar. Koyduğu şart tektir: hâlen kayıtlı olduğun kurumdan ilişiğini kesmezsen yeni yerleştirildiğin programa kayıt yaptıramazsın.
YÖK yönetmeliği aynı sınırı şöyle kurar: örgün öğretimde aynı düzeydeki birden fazla programa öğrenci kaydı yapılamaz (madde 23).
Süreç sırasıyla şöyle işler:
- Başvuru döneminde YKS'ye başvurursun; öğrenim durumunda kayıtlı olduğunu işaretlersin.
- Sınava girer, sonuçlar açıklanınca tercihlerini yaparsın.
- Yeni bir programa yerleşir ve gitmeye karar verirsen, o programın kayıt günlerinden önce kendi öğrenci işlerinden ilişik kesme işleminin nasıl ve kaç günde yapıldığını öğrenirsin; ilişiğini kesip yeni programa kayıt olursun.
- Yerleşemezsen kayıtla ilgili yapman gereken bir işlem doğmaz.
Kılavuz ilişik kesmeyi yalnızca yeni programa kayıt yaptırmanın şartı olarak yazıyor. Bunun dışındaki ayrıntılar — belgeler, süre, ders saydırma — üniversitelerin kendi işleyişine bağlı; yazılı olarak öğrenci işlerine sor.
Hazırlık yılını nasıl geçireceksin?
| Yol | Elinde kalan hak | Bedel | Geri dönüş |
|---|---|---|---|
| Derslere devam ederek hazırlan | Bölüm ve öğrencilik sürer; kayıtlı öğrenci olduğun için Ek Madde-1 ve not ortalamasıyla yatay geçiş kapıları açık kalır | Dersler ve sınav hazırlığı aynı anda; ortalaman düşerse not ortalamasıyla geçiş zorlaşır | Gerekmez: yerleşemezsen aynı bölümde devam edersin |
| Kaydı dondur | Kayıt durur; hazırlığa tam zaman ayırırsın | Üniversitenin yönetmeliğine bak: son başvuru günü, kabul edilen gerekçeler, süre ve ücret tarafı okuldan okula değişir; talebin kabul edilmeyebilir | Yönetmeliğe bağlı; kaydın nasıl yeniden açıldığını dondurmadan önce öğren |
| Kaydı sildir | Hazırlığa tam zaman | Öğrencilik sona erer; kayıtlı öğrenciye açık olan iki yatay geçiş kapısı da kapanır; yerleşemezsen elinde bölüm kalmaz | Geri dönüş varmış gibi plan kurma; dilekçeyi vermeden önce öğrenci işlerine yazılı sor |
Tablodan çıkan sonuç: kaydı sildirmek sınava girmenin şartı değil, senin tercihin. Sildirmenin sınav tarafında sana kazandırdığı bir hak yok.
Kayıt dondurma ülke çapında tek bir kurala bağlı değil. Bir örnek: Karabük Üniversitesi'nin yönetmeliğinde başvuru için akademik takvime bağlı bir son gün var, talebi öğrenci işleri değerlendiriyor ve dondurulan yarıyılda derse kaydolunamıyor. Senin okulunda süreler ve kabul edilen gerekçeler farklı olabilir; kararını kendi yönetmeliğinin ilgili maddesini okuduktan sonra ver.
OBP tarafında ne değişir?
Kuralı burada yeniden anlatmıyoruz; hesabı OBP yazısında, kayıt kararıyla ilişkisi mezuna kalmak mı, kayıt olmak mı? yazısında. Okuyan öğrenci için özeti: 2026 kılavuzlarındaki kural, bir önceki yılın YKS'siyle yerleşenleri sayıyor. 2026-YKS ile yerleştiysen ve 2027-YKS'ye girersen OBP katsayın yarıya düşürülür; kural "kayıt olsun veya olmasın" diye yazıldığı için kaydının durumu bunu değiştirmez. Daha önceki yıllarda yerleştiysen 2026 kılavuzlarının metni seni saymıyor; yine de gireceğin yılın kılavuzunda OBP bölümünü oku, belirleyici olan odur.
Yeniden tercih yaparken neye dikkat etmelisin?
Elinde bir bölüm varken liste kurmak, ilk tercihinden farklıdır:
- Listeye yalnızca şu anki bölümüne tercih edeceğin programları yaz. Yerleştirme listeni yukarıdan aşağı okur; "nasıl olsa gitmem" dediğin satıra da yerleşebilirsin. 2026 kılavuzlarındaki kural aynı kalırsa her yeni yerleştirme, bir sonraki yılın sınavı için OBP bedelini yeniden doğurur. ÖSYM de devam etmeyi düşünmediğin programı yazmaman konusunda uyarıyor.
- Hedefi tek yılın tabanıyla koyma. Hedef programın son yıllardaki taban sıralamasına bölüm sayfalarından bak; yöntemi hedef sıralama nasıl belirlenir? yazısında.
- Ölü tercihleri temizle. Sıralaman belli olduğunda tercih robotuna girip programların son yılın tabanına göre hayal, dengeli ya da güvenli (halk arasında "garanti tercih") dilimlerinden hangisine düştüğünü tek ekranda görebilirsin. Bu dilimler yerleşme olasılığı değil, geçmiş tabana göre konumundur.
Sık sorulan sorular
Kaydımı dondurmadan YKS'ye girebilir miyim? Evet. Kılavuza göre bir programa kayıtlı olmak tercih yapmana ve yerleştirilmene engel değil; başvuruda öğrenim durumunu "kayıtlıyım" olarak işaretlersin.
Tercih yapmak için kaydımı sildirmem gerekir mi? Hayır. İlişik kesme yalnızca yeni yerleştiğin programa kayıt yaptıracağın zaman gerekir.
İkinci ya da üçüncü sınıftayım. Ek Madde-1'e hâlâ başvurabilir miyim? YÖK ilkelerine göre evet: ara sınıflar ve son sınıf dâhil. Kayıt olduğun yılın puanı, hedef programın o yılki taban puanıyla kıyaslanır; hangi sınıftan devam edeceğine geçtiğin üniversite karar verir. Hakkı daha önce kullandıysan yeniden kullanamazsın.
Kayıt dondurmak için "YKS'ye hazırlanacağım" gerekçesi kabul edilir mi? Bunun genel bir cevabı yok. Kabul edilen gerekçeleri her üniversitenin kendi yönetmeliği ve kurulları belirliyor; başvurmadan önce öğrenci işlerine sor.
Yerleşemezsem okuduğum bölüme ne olur? Kaydın duruyorsa (devam ediyor ya da dondurulmuşsa) kılavuzun senden istediği bir işlem yok; ilişik kesme şartı yalnızca yeni bir kayıt için. Kaydını sildirdiysen dönecek bir bölümün olmaz.
Kaynaklar
Tüm kaynaklara 21 Eylül 2026'da erişildi.
- ÖSYM, 2026-YKS Kılavuzu (başvuru bilgileri 23. alan: öğrenim durumu; bölüm 4.2: OBP; bölüm 10: kayıt yaptıramayacak olanlar)
- ÖSYM, 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu (bölüm 1.3 ve tercih uyarıları)
- ÖSYM, 2026-YKS Sıkça Sorulan Sorular (soru 51–52)
- YÖK, Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri (A.2, A.5, A.7, A.11, A.16–A.18, A.20, A.21)
- Mevzuat Bilgi Sistemi, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik (madde 6, 11, 23 ve Ek Madde 1)
- Mevzuat Bilgi Sistemi, Karabük Üniversitesi Ön Lisans, Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (madde 27; kayıt dondurma örneği)