Yeni Açılan Bölüm Tercih Edilir mi? Taban Sıralaması Olmayan Programın Karar Şeması

Kısa cevap: Yeni açılan bölüm tercih edilir; ama "tabanı yok" demek "kolay" demek değildir. 2026'da ilk kez kontenjan veren 930 programı ölçtük: %74,9'unda kontenjan doldu ve taban sıralaması oluştu, %25,1'inde kontenjan boş kaldı — kılavuzun geri kalanında kontenjanı dolan programların oranı %88,2. Aynı bölümün başka üniversitelerdeki taban medyanıyla kıyaslanabilen 584 yeni programın %74,5'i o medyandan daha gevşek, %25,5'i daha sıkı açıldı; yani dörtte birinde yeni program, aynı bölümün yerleşik programlarından daha zor girilir çıktı. Bunu ayıran en güçlü işaret kontenjan büyüklüğü: kontenjanı 1–10 kişi olan yeni programların %58'i medyandan sıkı açılırken, kontenjanı 41 kişi ve üstü olanlarda bu oran %5,7. Pratik kural: yeni program listenin hayal ya da dengeli bloğuna yazılır, güvenli bloğu tabanı bilinen programlarla kurulur.

Buradaki bütün rakamlar kataloğumuzun YÖK Atlas kaynaklı 2021–2026 verisinden geliyor (2026-YKS yerleştirme sonuçları 18 Ağustos 2026'da açıklandı, veri 21 Eylül 2026'da kataloğa işlendi). "Yeni program" tanımımız şu: 2026 kılavuzunda kontenjanı olan, 2021–2025 yıllarının hiçbirinde kontenjanı olmayan program satırı. Hesaba yalnızca Türkiye'deki devlet ve vakıf üniversitelerinin programları girdi — katalogdaki unitur değerleriyle: DEVLET, VAKIF ve VAKIF MYO (vakıf meslek yüksekokulları; yalnız ilk ikisiyle sayarsan yeni program sayısı 930 değil 895 çıkar). KKTC ve yurt dışı kampüsler ile yalnız KKTC uyruklu adaylara açık kontenjan satırları havuz dışında bırakıldı (bunlar 1–2 kişilik özel kontenjanlar olduğu için tabloyu bozuyordu). Verimiz 2021'de başladığı için 2021 ve 2022'de ilk kez açılan programları "yeni" sayamadık; bu yüzden kohort analizleri 2023'ten başlıyor.

Yeni açılan bölümün taban sıralaması neden yok?

Çünkü taban sıralaması bir hesap değil, bir sonuçtur: o programa yerleşen son adayın sırasıdır. Program ilk kez öğrenci alıyorsa geçmiş yıl yerleştirmesi de yoktur; bu yüzden ne ÖSYM kılavuzunda, ne YÖK Atlas'ta, ne de bizim kataloğumuzda o satırın geçmiş yıl verisi bulunur. Başka bir sitede bulduğunu sanıyorsan iki kez bak: ya başka bir üniversitenin aynı adlı programına ya da aynı üniversitenin başka bir burs/dil satırına bakıyorsundur.

İkinci bir kural daha var ve yeni programlarda sık devreye giriyor: kontenjanı dolmayan programda en küçük puan ve başarı sırası oluşmaz. Verimizde bu birebir doğrulanıyor — 2026'da ilk kez açılan 930 programın kontenjanı dolan 697'sinin hepsinde 2026 tabanı var, kontenjanı boş kalan 233'ünün hiçbirinde yok. Yani yeni bir program ilk yılında kontenjanını dolduramazsa ikinci yıla da tabansız girer. (Boş kontenjanın ne anlattığını ayrı yazıda anlattık.)

Programın açılma kararı senin görmediğin bir yerde veriliyor: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca ön lisans, lisans ve lisansüstü programların açılması, öğrenci alınması ve öğrenci alımının durdurulması Yükseköğretim Kurulu tarafından karara bağlanır. Yani "bu bölüm bu üniversitede açıldı" cümlesi, YÖK'ün kadro ve altyapı değerlendirmesinden geçmiş bir karardır — ama bu karar programın kaç sıralamadan öğrenci alacağı hakkında hiçbir şey söylemez.

Tabanı olmayan bir programı listeye yazarken neye bakılır?

Şemanın dışında, satırı yazmadan önce bakılacak beş şey daha var:

1. Aynı üniversitedeki akraba bölümlerin tabanı. Yeni açılan Yazılım Mühendisliği'nin nerede kapanacağını en iyi tahmin eden şey, aynı üniversitenin Bilgisayar Mühendisliği tabanıdır. Üniversite sayfamızdaki program listesinden bunu tek ekranda görebilirsin.
2. Aynı bölümün başka üniversitelerdeki dağılımı. Bölüm sayfalarında o bölümün bütün üniversitelerdeki 2026 tabanları sıralı duruyor; medyanı gözle bulmak kolay.
3. Kadro ve altyapı. Bölümün kendi web sayfası var mı, öğretim üyesi kadrosu ilan edilmiş mi, laboratuvar/atölye/uygulama alanı anlatılmış mı? Yeni bölümde ilk iki yıl çoğunlukla ortak dersler okunur; asıl fark üçüncü yıldan sonra kadroyla ortaya çıkar.
4. Öğretim dili ve burs satırı. Aynı bölümün "(Burslu)", "(%50 İndirimli)", "(Ücretli)", "(İngilizce)" satırları ayrı programlardır ve tabanları birbirinden yüz binlerce sıra uzakta kapanır. "Bu bölüm yeni açıldı" derken hangi satırdan bahsettiğine dikkat et.
5. Bedeli. Vakıf üniversitesinde yeni açılan ücretli bir satırın kararı sıralamayla değil dört yıllık bütçeyle verilir. (Devlet mi vakıf mı?)

2026'da ilk kez öğrenci alan programlar doldu mu?

2026 kılavuzunda ilk kez kontenjan veren 930 program var: 145 üniversitede, 261 farklı bölüm adında, toplam 26.837 kontenjan. Kılavuzun geri kalanıyla yan yana koyunca tablo şöyle:

Önemli olan son iki satır. Yeni programlar tamamen boş kalmıyor: hiç yerleşen olmayan program payı %1,9, kılavuzun geri kalanında %2,1 — yani fark yok. Ama kontenjanını tam dolduramama oranı iki katından fazla: yeni programlarda %25,1, diğerlerinde %11,8. Yani "yeni bölüm açılır, kimse yazmaz" doğru değil; "yeni bölüm açılır, birkaç kişilik açık kalır" doğru.

Devlet–vakıf kırılımı bu resmi ikiye bölüyor:

Devlet önlisansta doluluğun %100'ü aşması gerçek bir doluluk değil, paydanın eksikliğidir: kaynak verimizdeki kontenjan alanı yalnız genel kontenjanı tutuyor, yerleşen alanı ise dört kota türünün (genel + okul birincisi + şehit-gazi yakını + depremzede) toplamı. Kota kontenjanları paydaya girmediği için oran %100'ü aşabiliyor; aynı sapma kılavuzun genelinde de var ve devlet programlarında belirgin. Bu yüzden aşağıdaki devlet satırlarını kesin bir yüzde değil, "pratikte doluyor" düzeyinde bir gösterge olarak oku; vakıf satırları %100'ün çok altında olduğu için sapmadan etkilenmiyor (bu oranlar üst sınırdır, gerçek doluluk daha düşük olabilir). Yeni program 86 devlet ve 59 vakıf üniversitesinde açıldı, ama satır sayısı vakıf tarafında toplanıyor: ilk kez açılan 930 satırın 679'u (%73,0) vakıf üniversitelerinde. Yani devlet üniversiteleri az sayıda ve genellikle dolan program açıyor, vakıf üniversiteleri çok sayıda ve daha düşük doluluklu program açıyor.

En çok yeni satır açılan bölüm adları da şirketleşen talebi gösteriyor: Yönetim Bilişim Sistemleri 18 satır, Bilgisayar Programcılığı 17, İşletme 16, Psikoloji 13, Gastronomi ve Mutfak Sanatları 13, Fizyoterapi 13, Robotik ve Yapay Zeka 12, Yapay Zeka Operatörlüğü 11. Bunların doluluğu birbirinden çok farklı: İşletme %99,8 dolarken Robotik ve Yapay Zeka %61,9'da kaldı.

Yeni program sıkı mı gevşek mi açılıyor — bunu ne belirliyor?

Bu yazının kalbi burası. Her yeni program için aynı bölümün, aynı üniversite türünde, en az 5 yerleşik programı olan bir referans grubu kurduk ve yeni programın 2026 tabanını o grubun medyanıyla kıyasladık. Kıyaslanabilir 584 program çıktı. Sonuç, kontenjan büyüklüğüne göre son derece düzenli:

Okunuşu: kontenjan ne kadar küçükse, program o kadar yukarıdan açılıyor. 10 kişilik yeni bir program için "tabanı yok, demek ki gevşektir" varsayımı yazı tura atmaktan farksız — çoğu kez tersi çıkıyor. 40 kişinin üstünde kontenjan veren yeni bir program içinse gevşek açılma eğilimi güçlü ama kesin değil: o bantta bile programların %5,7'si medyandan sıkı kapandı.

Dağılımın uçları bunu daha net anlatıyor. 584 programın tabanını referans medyanına göre sıraladığımızda:

Somut örnek: 2026'da Türk-Alman Üniversitesi Psikoloji programını, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi ise Psikoloji (İngilizce) programını ilk kez açtı. İkisinin de kontenjanı 30'du ve ikisi de doldu; tabanları 31.382 ve 57.464 sırada kapandı. Oysa devlet üniversitelerindeki yerleşik 72 Psikoloji programının 2026 taban medyanı 101.050. Yani "yeni açıldı, tabanı yoktu" diye elenen bu iki program, aslında kılavuzdaki devlet Psikoloji programlarının çoğundan daha sıkıydı. Aynı yıl vakıf tarafında ilk kez açılan Psikoloji satırlarının tabanları 21.939 ile 1.376.337 arasına yayıldı — 21.939'da kapanan satırın kontenjanı 2 kişiydi, 1.376.337'de kapanan satırın 59.

İkinci yıl ne oluyor — yeni programın tabanı "oturuyor" mu?

Yaygın inanç şu: "İlk yıl gevşek açılır, ikinci yıl herkes öğrenince sıkılaşır." Üç kohortta ölçtük ve inanç kısmen doğru ama yeni programa özgü değil: yeni programların ikinci yılı, kılavuzun geri kalanıyla neredeyse birebir aynı yönde hareket ediyor.

(Eksi değer sıkılaşma demek: taban sıralaması küçülmüş, yani girmek zorlaşmış.)

Üç kohortun üçünde de yeni programların sıkılaşma oranı, kılavuzun geri kalanının bir–iki puan altında. Yani "ikinci yıl yeni bölüm patlar" diye bir kural yok; son yıllarda bütün kılavuz sıkılaşıyor ve yeni programlar bu akıntıda yüzüyor. Bunun anlamı şu: yeni programın asıl belirsizliği ikinci yılda değil, birinci yılda. İlk yıl nerede açıldığı belirsiz; açıldıktan sonra sıradan bir program gibi davranıyor. Tabanların genel olarak neden oynadığını taban sıralamalar yıldan yıla ne kadar değişir? yazısında anlattık.

Yeni açılan program ertesi yıl kılavuzda kalıyor mu?

Kalmayabiliyor — ve bu, yeni programlarda ölçebildiğimiz en somut risk. 2025'te ilk kez kontenjan veren 2.004 program satırının 475'i (%23,7) 2026 kılavuzunda hiç yok. Kılavuzun tamamında 2025'ten 2026'ya düşen satır oranı %8,0; yani yeni programlar yaklaşık üç kat daha yüksek oranda kayboluyor.

Bu 475 satırın hepsi "bölüm kapandı" demek değil:

Yani on yeni programdan yaklaşık biri, bir yıl sonra o üniversitede tamamen ortadan kalkıyor. YÖK'ün kararı adının da söylediği gibi öğrenci alımını durdurur; o programda okumakta olan öğrencilerin durumu üniversitenin kendi düzenlemesine kalır. Yine de arkandan kimse gelmeyen bir bölümde okumak — kulüp, staj ağı, mezun ağı, ders çeşitliliği açısından — tercih etmeden önce düşünmen gereken bir şeydir.

İlk yılın sonucu ikinci yılı güçlü biçimde haber veriyor:

(Buradaki %102,8 de yukarıdaki payda sorununun izidir; okunacak şey iki satır arasındaki uçurumdur, tek tek yüzdeler değil.)

Yani tercih ettiğin bölüm geçen yıl açılmış ve kontenjanını dolduramamışsa, bu yıl da büyük olasılıkla dolmayacaktır — bu senin için "girmesi kolay" anlamına gelir, ama aynı zamanda "sınıf yarı boş olabilir" anlamına da gelir.

Bu satır listende hayal mi, dengeli mi, güvenli mi olmalı?

Tercih listesi hayal, dengeli ve güvenli bloklardan kurulur. Yeni programın yeri şu mantıkla belirlenir:

• Güvenli bloğa yazma. Güvenli blok listenin sigortasıdır ve sigorta ölçülebilir veriyle kurulur. Tabanı olmayan bir satır, ne kadar gevşek görünürse görünsün, o işi göremez. Yukarıdaki veriye göre kontenjanı 40'ın üstünde olan yeni programların bile %5,7'si beklenenden sıkı kapandı; bu oran bir sigorta için fazla yüksek.
• Dengeli bloğa tek satır olarak yazılabilir. Aynı bölümün başka üniversitelerdeki taban medyanı senin sıralamana yakın ya da gerisindeyse ve kontenjan 10'un üstündeyse, satır dengeli blokta anlamlıdır. Ama dengeli bloğun tamamını yeni programlardan kurma — bir ya da iki satır yeter.
• Hayal bloğuna rahatça yazılır. Kontenjan küçükse ya da o bölüme bugünkü sıralamanla zaten giremiyorsan, yeni program listenin üst bloğunda durur. Hayal tercihi meşrudur; ölü tercih olan, iddialı satırı listenin sonuna saklamaktır.
• Sıralaman henüz belli değilse önce hedef sıralamanı belirle; yoksa "yeni program benim için hayal mi dengeli mi" sorusunun zemini olmaz.

Bir de listenin tamamına dair bir uyarı: 2026'da ilk kez açılan 930 satır, 261 farklı bölüm adına dağılmış durumda. Bir bölümü çok beğenip aynı bölümün beş ayrı üniversitedeki yeni satırını listeye dizmek, listeni tek bir tahmine bağlamak demektir. Yeni satırları listeye serp, bir yere yığma.

Tercih robotu tabanı olmayan programı ne yapıyor?

Dürüst cevap: listeye almıyor. Tercih robotumuz bir programı ancak "efektif taban sıralaması" varsa değerlendirebiliyor — bu, son yılın (2026) taban sırası, o yıl veri yoksa bir önceki yılın (2025) taban sırasıdır. İki yılda da tabanı oluşmamış bir program havuza hiç girmiyor, çünkü senin sıralamanla kıyaslanacak bir sayı yok. Ürün yerleşme olasılığı hesaplamaz; yalnızca son taban sıralamasını senin sıranla kıyaslar. Havuzun nasıl kurulduğu ve bir dil modelinin bu havuzun dışına neden çıkamadığı yapay zekâya tercih sordum, güvenilir mi yazısında.

Pratikte bu şu demek:

• 2026'da ilk kez açılıp kontenjanını dolduran 697 program artık tabanı olan programlardır; 2027 tercihlerinde robotun havuzunda olacaklar.
• 2026'da açılıp kontenjanı boş kalan 233 program hâlâ tabansızdır; onları robot listelemez, bölüm ve üniversite sayfalarından elle bulman gerekir.
• Bu yazıdaki karar şeması tam olarak o elle yapılan iş içindir.

Sık sorulan sorular

Yeni açılan bölümün taban puanı kaç? Yoktur. Taban puanı ve başarı sırası, programa yerleşen son adaydan hesaplanır; program ilk kez öğrenci alıyorsa hesaplanacak bir yerleştirme yoktur. Kontenjanı dolmayan programda da oluşmaz — 2026'da ilk kez açılıp kontenjanı boş kalan 233 programın hiçbirinde 2026 tabanı yok.

Yeni açılan bölüm daha kolay mı girilir? Çoğunlukla evet, ama dörtte bir oranında hayır. Kıyaslayabildiğimiz 584 yeni programın %74,5'i aynı bölümün başka üniversitelerdeki medyanından gevşek, %25,5'i daha sıkı açıldı. Kontenjanı 10 kişiye kadar olan yeni programlarda sıkı açılma oranı %58'e çıkıyor.

İlk kez öğrenci alan bölüm riskli mi? Riski üç başlıkta ölçebiliyoruz: (1) kontenjanın boş kalma ihtimali yüksek — kontenjanı tam dolan yeni program oranı %74,9, kılavuzun geri kalanında %88,2; (2) ertesi yıl kılavuzdan düşme ihtimali yüksek — 2025 kohortunda %23,7'si 2026'da yok, %8,8'i o üniversitede o bölüm adıyla hiç yok; (3) ilk yıl tabanının nereye oturacağı tahmin edilemiyor. Buna karşılık ikinci yıl davranışı kılavuzun geri kalanından farklı değil.

Yeni bölümün ikinci yıl tabanı yükselir mi? Son üç kohortta yeni programların %65–84'ünde taban sıkılaştı — ama aynı yıllarda kılavuzun geri kalanında da %67–86'sında sıkılaştı. Aradaki fark bir–iki puan. Yani "ikinci yıl sıkılaşır" bir yeni-program kuralı değil, o yılların genel eğilimi.

Yeni açılan bölümü ilk sıraya yazar mıyım? Gerçekten istediğin bölümse evet; listenin ilk satırları "tutarsa harika" satırlarıdır ve orada iddialı olmanın maliyeti yoktur. Maliyeti olan şey, tabanı bilinmeyen bir satırı listenin sonundaki güvenli bloğa koymaktır.

Bölümün öğretim üyesi kadrosu var mı, nereden bakarım? Üniversitenin kendi bölüm sayfasından (akademik kadro listesi), YÖK'ün akademik arama sayfasından ve bölümün ders planından. Bu bilgi bizim veri setimizde yok; uydurmuyoruz, kaynağa yönlendiriyoruz.

Kaynaklar

Tüm kaynaklara 22 Eylül 2026'da erişildi.

• Yükseköğretim Kurulu, Üniversitelerde Akademik Birim İşlemleri — 2547 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca ön lisans, lisans ve lisansüstü programların açılması, öğrenci alınması ve öğrenci alımının durdurulmasına dair işlemlerin YÖK tarafından karara bağlandığı bilgisi buradan alındı.
• ÖSYM, 2026-YKS: Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunun Yayımlanması (21 Temmuz 2026) ve 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu — program kodları, kontenjanlar ve koşullar; yeni açılan programlar da bu kılavuzun Tablo 3 ve Tablo 4'ünde yer alır.
• YÖK Atlas — program bazında taban puan, başarı sırası, kontenjan ve yerleşen verisinin kaynağı.
• KolayTercih katalog verisi: YÖK Atlas 2021–2026 verisi (data/yokatlas.db, 21 Eylül 2026 güncellemesi) — bu yazıdaki ilk kez açılan program sayıları, doluluk oranları, taban medyanı kıyasları, kohort değişimleri ve kılavuzdan düşen satır sayıları buradan hesaplandı. "İlk kez açılan program" tanımı: 2026'da kontenjanı olan, 2021–2025'in hiçbirinde kontenjanı olmayan satır (kontenjan2026 dolu, kontenjan2021–kontenjan2025 beşi de boş). Havuz unitur değeri DEVLET, VAKIF ya da VAKIF MYO olan satırlar; KKTC, yurt dışı kampüsler ve yalnız KKTC uyruklu adaylara açık kontenjan satırları analiz dışında bırakıldı. Bu havuzda 930 yeni ve 19.099 mevcut program var. Doluluk oranlarının paydası eksiktir: kontenjan alanı yalnız genel kontenjanı, yerleşen alanı dört kota türünün toplamını tutuyor; bu yüzden devlet satırlarında oran %100'ü aşabiliyor. "Kontenjanı tam dolan program payı" ve "hiç yerleşen olmayan program payı" kolonları bu sapmadan çok daha az etkilenir — yazının asıl argümanı o iki kolona dayanıyor.