Rehber Öğretmenler İçin: Tercih Verisi Nereden Alınır, Hangi Rakam Neyi Söyler?
Rehber Öğretmenler İçin: Tercih Verisi Nereden Alınır, Hangi Rakam Neyi Söyler?
ÖSYM kılavuzu, yerleştirme sayısal bilgileri, YÖK Atlas, MEB, KYK, Resmî Gazete ve üniversite yönetmelikleri — her kaynağın ne verdiği, ne vermediği, ne zaman güncellendiği ve hangi tuzağı taşıdığı. Adresler 22 Eylül 2026'da tek tek açılarak kontrol edildi.
Yayın:
Kısa cevap: Tercih döneminde sınıfa gösterdiğiniz her rakamın tek bir sahibi olmalı — kontenjan, koşul kodları ve program kodları ÖSYM tercih kılavuzundan (Tablo-3 önlisans, Tablo-4 lisans), taban–tavan puanlar ve yerleşen sayıları ÖSYM'nin yerleştirme sonuçlarına ilişkin sayısal bilgiler belgesinden, başarı sırası ve yerleşen profili YÖK Atlas'tan, harç ve öğrenim ücreti rakamları Resmî Gazete'de yayımlanan kararlardan, burs–kredi–yurt bilgisi Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü'nden gelir; aracı sitelerin tabloları bu kaynaklardan türetilmiş olabilir ama hangi yılın verisi olduğunu ve nasıl yuvarlandığını çoğu yazmaz. Bağlayıcı olan tek belge ÖSYM tercih kılavuzudur; diğer her şey onu okumayı kolaylaştıran yardımcıdır.
Bu yazı bir kaynak haritası ve kullanım kılavuzu. Aşağıdaki adreslerin tamamı 22 Eylül 2026'da tek tek açıldı; açılmayanları da açılmadı diye yazdık. Adresler zamanla kırılır — nitekim bu yazıyı hazırlarken kırılmış birkaç tanesini de bulduk. Bir bağlantı çalışmıyorsa kurumun kendi arama sayfasından belgenin adıyla arayın, arama motorunun getirdiği eski dosyaya güvenmeyin.
Bir rakamı sınıfa göstermeden önce hangi soruları sormalısınız?
Şemayı metin olarak oku
Sınıfa gösterilecek rakamın kaynak seçimi ve kontrol akışı şeması. Akış, elinizde sunuma koyacağınız bir rakam olduğu varsayımıyla başlar ve önce rakamın türü sorulur. Kontenjan, koşul kodu ve program kodu için birincil kaynak ÖSYM tercih kılavuzudur, kılavuzun içinde Tablo-3 önlisans ve Tablo-4 lisans programlarını listeler. Taban ve tavan puan ile yerleşen sayısı için kaynak ÖSYM'nin yerleştirme sonuçlarına ilişkin sayısal bilgiler belgesidir. Başarı sırası ve yerleşen profili için kaynak YÖK Atlas'tır. Harç ve öğrenim ücreti için kaynak Resmî Gazete'de yayımlanan karardır. Burs, öğrenim kredisi ve yurt için kaynak Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü ile e-Devlet'tir. Eğer rakam bir aracı siteden geliyorsa akışa doğrudan girmez, önce ara bir kontrolden geçer: o sitenin hangi yıla ve hangi resmî belgeye dayandığı yazıyor mu? Yazmıyorsa rakam kullanılmaz, yazıyorsa o resmî belgeye gidilir. Beş birincil kaynağın hepsi aynı kontrol kutusuna bağlanır ve bu kutu sarı ile işaretlenmiştir çünkü en sık atlanan adım budur: rakamın yanında yıl yazılı mı, program adı üniversite ve öğretim türüyle birlikte tam mı, elinizdeki belge o kaynağın en son sürümü mü? Üç sorunun üçüne de evet denirse rakam sunuma girer ve bu sonuç yeşil ile işaretlidir; rakamın yanına yıl, kaynak adı ve erişim tarihi yazılır. Sorulardan biri bile hayırsa rakam sunuma girmez ve bu sonuç kırmızı ile işaretlidir; kaynağa dönülüp eksik tamamlanır.
Hangi kaynak neyi verir, neyi vermez?
| Kaynak | Ne verir | Ne vermez | Ne zaman güncellenir | Tuzağı |
|---|---|---|---|---|
| ÖSYM tercih kılavuzu (Tablo-3 önlisans, Tablo-4 lisans + Koşul ve Açıklamalar) | Program kodu, kontenjan, öğretim süresi, puan türü, burs/ücret durumu, koşul kodları. Tek bağlayıcı belge budur. | Geçen yılın tabanını, yerleşen profilini, mezuniyet sonrası hiçbir şeyi | Tercih dönemi öncesinde yayımlanır, tercih süresi içinde yeniden yayımlanır | Temmuzda indirilen PDF ile tercih haftasındaki PDF aynı dosya değildir; eski sürüm hâlâ internette duruyor |
| ÖSYM yerleştirme sonuçlarına ilişkin sayısal bilgiler | Kontenjan/yerleşen/boş kontenjan toplamları ve program bazında en küçük–en büyük puanlar | Başarı sırasını, yerleşenlerin profilini, ek yerleştirme sonrası son durumu | Yerleştirme sonuçları açıklandıktan sonra; ek yerleştirme için ayrı belge | Merkezi yerleştirmenin rakamıdır; ek yerleştirmeden sonra tablo değişir, ikisi karıştırılır |
| YÖK Atlas (Yükseköğretim Program Atlası) | Program bazında başarı sırası, yerleşenlerin lise/şehir/cinsiyet dağılımı, akademik kadro, doluluk geçmişi | Bağlayıcı kontenjan ve koşul metnini; içinde bulunulan yılın tercih kurallarını | Yerleştirme sonuçları kesinleştikten sonra, yıl yıl | Sayfa tamamen JavaScript ile çizilir: ekrandaki yıl etiketi adrese yazılmaz, ekran görüntüsünde yıl görünmezse slayt sahipsiz kalır |
| YÖK duyuruları ve haberleri | Yeni açılan/kapanan program kararları, kontenjan politikası, yatay geçiş kontenjanları | Program program kontenjan listesini (o ÖSYM kılavuzunda) | Karar alındıkça, düzensiz | Haber metnindeki sayı ile kılavuzdaki satır sayısı aynı şey değildir; kılavuza bakmadan slayta yazılmaz |
| MEB (Tercih Danışmanlığı birimleri, öğrenci-veli kılavuzu, e-Rehberlik/MEBBİS) | Ücretsiz danışmanlık hizmetinin çerçevesi, veli-öğrenci bilgilendirme kılavuzu, kendi kayıt ve raporlama modülünüz | Puan, sıralama, kontenjan verisi | Her yıl tercih dönemi başında | Geçen yılın kılavuzu sitede kalır; dosya adındaki yılı kontrol edin |
| Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü (KYGM) | Burs/öğrenim kredisi ve yurt başvuru takvimi, yerleştirme ve yedek sonuçları, geri ödeme koşulları | Üniversitenin kendi bursunu, belediye/vakıf burslarını | Başvuru ve yerleştirme dönemlerinde, duyuru duyuru | Kurumun kendi sayfasındaki bazı bağlantılar eski alan adlarına gidiyor; başvuru e-Devlet üzerinden yapılır |
| Resmî Gazete | Harç/öğrenim ücreti cetveli, yükseköğretimle ilgili yönetmelik ve kararların yürürlükteki metni | Üniversitenin uygulama duyurusunu, taksit takvimini | Yayımlandığı gün | Rakamı haber sitesinden almak; ücret tartışmasında tek geçerli metin burada yayımlanandır |
| Üniversitelerin kendi yönetmelikleri (mevzuat.gov.tr) | Muafiyet, kayıt dondurma, devam, çift anadal gibi konularda yürürlükteki yönetmelik metni | Fakülte/senato uygulama esaslarını, o dönemin takvimini | Değişiklik Resmî Gazete'de yayımlandıkça | Üniversitenin kendi sitesindeki PDF yürürlükten kalkmış sürüm olabilir; mevzuat.gov.tr'deki güncel metinle karşılaştırın |
ÖSYM tercih kılavuzu — tek bağlayıcı belge
Adres: osym.gov.tr → 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu (22 Eylül 2026'da açıldı). Sayfada üç dosya var: kılavuz PDF'i, Tablo-3 ve Tablo-4 (XLS).
Kılavuzun ÖSYM'nin kendi adlandırmasıyla tablo yapısı şöyle: Tablo-3 "Merkezi Yerleştirme İle Öğrenci Alan Yükseköğretim Ön Lisans Programları", Tablo-4 "Merkezi Yerleştirme İle Öğrenci Alan Yükseköğretim Lisans Programları", ve ikisinin ortak eki olan "Tablo-3 ve Tablo-4'te Yer Alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları". Bir programın satırındaki koşul kodunun ne anlama geldiği bu üçüncü belgede yazar — özel koşullu programlar ve sıralama şartları sınıfta en çok atlanan kısımdır, çünkü aracı sitelerin tablolarında kod görünür ama açıklaması görünmez.
Kılavuz yeniden yayımlanır. ÖSYM'nin 21 Temmuz 2026 tarihli duyurusu kılavuzun ilk hâlini "ön bilgi" diye nitelendirip adayları tercih süresi içinde yeniden yayımlanacak sürümü incelemeye çağırıyor (duyuru, 22 Eylül 2026'da açıldı). Bunun somut kanıtını 22 Eylül 2026'da ölçtük: kılavuz sayfasının bugün verdiği PDF'in sunucudaki son değişiklik tarihi 4 Ağustos 2026 ve boyutu ~10,2 MB; arama motorlarının hâlâ listelediği temmuz dosyasının son değişiklik tarihi 21 Temmuz 2026 ve boyutu ~12,2 MB. İki dosya da açılıyor. Yani temmuzda bilgisayara indirilip klasörde bekleyen kılavuz, tercih haftasında bağlayıcı olan belge değildir. Sunumunuzda kılavuza bağlantı verirken PDF'in doğrudan adresini değil, ÖSYM'nin kılavuz sayfasını gösterin.
ÖSYM yerleştirme sonuçlarına ilişkin sayısal bilgiler
Adres: osym.gov.tr → 2026-YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (22 Eylül 2026'da açıldı). Sayfada üç dosya var: sayısal bilgiler PDF'i (sunucudaki son değişiklik: 18 Ağustos 2026) ile "En Küçük ve En Büyük Puanlar (TABLO-3)" ve "(TABLO-4)" tabloları.
Bu belge kontenjan–yerleşen–boş kontenjan toplamlarının resmî kaynağıdır; "devlet üniversitelerinde şu kadar kontenjan boş kaldı" tipi cümlelerin dayanağı buradan alınır. İki uyarı: bu tablolar merkezi yerleştirmenin fotoğrafıdır, ek yerleştirme sonrasında boş kontenjan tablosu değişir; ve buradaki rakam puandır, başarı sırası değildir.
YÖK Atlas — ve sayfanın görünmeyen kısmı
Adres: yokatlas.yok.gov.tr (22 Eylül 2026'da açıldı). Sitenin resmî adı "Yükseköğretim Program Atlası".
22 Eylül 2026'da sitenin sunucudan gelen HTML'ini ölçtük: 945 bayt, içinde tek bir veri satırı yok; sayfa <div id="root"> ile boş geliyor ve <noscript> etiketinde "Bu uygulamayı kullanabilmek için Javascript çalıştırılmasına izin vermelisiniz" yazıyor. Denediğimiz dört adres — ana sayfa, lisans, önlisans ve tercih sihirbazı sayfaları — aynı 945 baytlık iskeleti döndürüyor. Rehber öğretmen açısından bunun üç pratik sonucu var:
- Adres, ekranda ne gördüğünüzü taşımaz. Bir programın sayfasını meslektaşınıza yolladığınızda o kişi sizin seçtiğiniz filtreleri ve yılı görmeyebilir. Ekran görüntüsü alırken yıl etiketinin göründüğü şekilde alın.
- JavaScript kapalıysa veya kurumsal filtre varsa sayfa bomboş açılır. Okul bilgisayarında sunum öncesi mutlaka bir kez deneyin; "sitede sorun var" sanılan durumun çoğu budur.
- Sayfa yazdırıldığında veya kopyalanıp yapıştırıldığında yıl bilgisi düşer. Slayta aldığınız her Atlas tablosunun altına yılı elle yazın.
YÖK Atlas'ın adım adım kullanımını ayrı bir yazıda anlattık: tercih robotu nedir, YÖK Atlas nasıl kullanılır.
YÖK'ün program açma-kapama duyuruları
Yeni program kararları ve kontenjan politikası YÖK'ün haber ve duyuru sayfalarından izlenir: yok.gov.tr ve Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığı'nın duyurular sayfası (ikisi de 22 Eylül 2026'da açıldı; duyurular sayfasındaki en yeni başlıklar eylül 2026 tarihliydi).
Örnek: YÖK'ün 1 Temmuz 2026 tarihli haberinde 2026-2027 için 16 yeni program (7 lisans, 9 önlisans) açıldığı duyuruluyor (haber, 22 Eylül 2026'da açıldı). Ama bir haberdeki "16 yeni program" ile kılavuzdaki satır sayısı farklı şeylerdir: bir program birden çok üniversitede, birden çok öğretim türüyle açılabilir. Haberi bağlam olarak kullanın, sayıyı kılavuzdan alın. Yeni açılan bölümlerin nasıl değerlendirileceğini ayrıca yazdık; YÖK'ün kontenjan azaltma duyurusunun kendi verimizdeki karşılığını ise hangi bölümlerin kontenjanı azaldı? yazısında bölüm bölüm ölçtük.
MEB kaynakları — ücretsiz danışmanlık ve e-Rehberlik
MEB her tercih döneminde Tercih Danışmanlığı birimleri kuruyor ve öğrenci-veli kılavuzu yayımlıyor. 2026 kılavuzu: "YKS Tercih Süreci Öğrenci ve Veli Bilgilendirme Kılavuzu", Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 21 Temmuz 2026 tarihli duyurusunda (22 Eylül 2026'da açıldı). Birim sayıları yıldan yıla değiştiği için sunuma sayı yazacaksanız o yılın duyurusundan alın; sitede önceki yılların duyuruları da duruyor.
İl düzeyinde hangi okul ve merkezin danışmanlık verdiği il millî eğitim müdürlüklerinin sayfalarından duyuruluyor (örnek: İstanbul İl MEM YKS Tercih Danışmanlığı sayfası, 22 Eylül 2026'da açıldı). Öğrenciye "ücretsiz ve resmî bir danışmanlık hakkın var" demek, tek başına, çoğu aile için yılın en değerli bilgisidir.
e-Rehberlik ise öğrenciye değil size ait bir araç: rehberlik programı, görüşme kayıtları ve raporlama MEBBİS üzerinden yürüyor (mebbis.meb.gov.tr, kurum girişi gerektirir). Modülün kullanım kılavuzu ve videoları ÖERHGM sayfasında duruyor. Bu yazıdaki hiçbir dış veri kaynağı e-Rehberlik'in yerini tutmaz; e-Rehberlik veri kaynağı değil, kayıt ortamıdır.
KYGM — burs, öğrenim kredisi, yurt
Adres: kygm.gsb.gov.tr (22 Eylül 2026'da açıldı; sayfada eylül 2026 tarihli yurt yerleştirme ve yedek yerleştirme duyuruları görünüyordu). Başvurular e-Devlet ve Genç Bilgi Sistemi üzerinden yapılıyor: gencbis.gsb.gov.tr (22 Eylül 2026'da açıldı, e-Devlet girişine yönlendiriyor).
Buradaki tuzak kaynağın kendisinde: 22 Eylül 2026'da KYGM ana sayfasındaki bağlantıların bir kısmı (eski yurtkur.gsb.gov.tr alan adına ve kyk.gov.tr geri ödeme ekranına giden bağlantılar) bizim denediğimiz bağlantıdan açılmadı. Yani kurumun kendi sayfasındaki bağlantı bile kırılabiliyor. Öğrenciye adres verirken tek bir adres verin — kurumun ana sayfası ve e-Devlet — gerisini oradan bulsun. Burs ile kredinin farkını KYK burs mu kredi mi, maliyet kalemlerini yurt, burs ve yıllık maliyet yazılarında topladık.
Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr — 22 Eylül 2026'da erişemedik
Harç ve öğrenim ücreti rakamının tek geçerli kaynağı Resmî Gazete'de yayımlanan karardır; bir üniversitenin yönetmeliğinin yürürlükteki metni de mevzuat.gov.tr'de tutulur. Bunları yazarken doğrulamak istedik ama 22 Eylül 2026'da resmigazete.gov.tr ve mevzuat.gov.tr adreslerini kullandığımız bağlantıdan açamadık (alan adları çözülüyor, bağlantı zaman aşımına uğruyor / sertifika zinciri doğrulanamıyor). Bu yüzden bu iki kaynağın içeriğine dair hiçbir rakam veya madde bu yazıda yer almıyor — sadece nereye bakılacağını söylüyoruz. Siz açabiliyorsanız şu kuralla çalışın:
- Harç/öğrenim ücreti: haber sitesindeki rakamı değil, Resmî Gazete'de yayımlanan cetveli esas alın; üniversitenin duyurusuyla karşılaştırın.
- Üniversite yönetmeliği: üniversitenin kendi sitesindeki PDF çoğu zaman yıllar önce yüklenmiş bir kopyadır ve arada değişiklik yayımlanmış olabilir. Muafiyet, kayıt dondurma, devam ve çift anadal gibi konularda mevzuat.gov.tr'deki güncel metni açın; ikisi çelişiyorsa yürürlükteki metin esastır. Üniversitede ilk hafta yazısı bu konuların hangilerinin yönetmelikte aranacağını gösteriyor.
Hangi rakam neyi söyler, sınıfta nasıl söylenir?
| Rakam türü | Birincil kaynak | Sık yapılan hata | Sınıfta nasıl söylenir |
|---|---|---|---|
| Kontenjan | ÖSYM tercih kılavuzu, Tablo-3 / Tablo-4 | Geçen yılın kontenjanını bu yılınki sanmak | "Bu programın bu yılki kontenjanı kılavuzda şu satırda yazıyor; geçen yılkiyle aynı olmak zorunda değil." |
| Koşul kodu | Kılavuzun "Koşul ve Açıklamalar" bölümü | Kodu görüp açıklamasını okumamak | "Bu satırdaki kodun karşılığını birlikte açalım — sağlık şartı mı, sıralama şartı mı, yaş şartı mı?" |
| Taban puan | ÖSYM yerleştirme sayısal bilgileri | Yılları karşılaştırmak | "Puan yıldan yıla karşılaştırılamaz; sınav zorlaşınca herkesin puanı düşer." |
| Başarı sırası | YÖK Atlas / ÖSYM sonuç belgesi | Sırayı "kesim noktası" sanmak | "Bu, geçen yıl son yerleşen kişinin sırası. Bu yıl aşağı da yukarı da gidebilir." |
| Yerleşen sayısı / boş kontenjan | ÖSYM yerleştirme sayısal bilgileri | Merkezi yerleştirme ile ek yerleştirme sonrasını karıştırmak | "Bu tablo merkezi yerleştirmenin sonucu; ek yerleştirmeden sonra boşluklar değişti." |
| Yerleşen profili (lise türü, şehir dağılımı) | YÖK Atlas | Profili "aranan özellik" sanmak | "Bu, geçen yıl yerleşenlerin fotoğrafı; bir şart değil." |
| Harç / öğrenim ücreti | Resmî Gazete'de yayımlanan karar | Haber manşetinden rakam almak | "Kesin rakamı birlikte resmî metinden bakalım, sonra üniversitenin duyurusuyla karşılaştıralım." |
| Burs / kredi / yurt | KYGM duyuruları, e-Devlet | Burs ile krediyi aynı sanmak | "Kredi geri ödenir, burs ödenmez; başvuru ikisi için tek ekrandan yapılıyor." |
"Aynı bölüm adı" tuzağı ayrıca konuşulmayı hak eder. Bir bölüm adı tek bir rakam demek değildir. Kendi veritabanımızda 2026 kılavuzunda yer alan, taban sırası dolu lisans programlarına baktığımızda Psikoloji adıyla 234 ayrı program var ve bunların taban sıraları 329 ile 1.402.765 arasında dağılıyor (hesabın yöntemi aşağıda). Sınıfta "Psikolojinin sırası şu kadar" cümlesi bu yüzden kendi başına yanlıştır; doğrusu "hangi üniversitedeki, hangi öğretim türündeki Psikoloji" diye sormaktır.
Bu sayımın kaç çıktığı, bölüm adını nasıl tanımladığınıza bağlıdır ve bu farkın kendisi de sınıfta gösterilmeye değer: burada adı tam olarak "Psikoloji" olan satırlar sayıldı (234 program). Aynı havuzu "Psikoloji (İngilizce)", "Psikoloji (Burslu)" gibi varyantları da aynı başlık altında toplayıp Türkiye kampüsleriyle sınırlarsanız sayı 243 olur — taban sıralaması aralığı (329 – 1.402.765) ikisinde de aynıdır. İkinci sayımın tam havuz tanımı ve bölüm bölüm dağılımı aynı bölüm, farklı üniversite: taban sıralaması neden bu kadar değişiyor? yazısında.
Bir öğrenciye 20 dakikada nasıl yardım edilir?
Tercih haftasında kapınızda sıra olur ve her öğrenciye ayırabileceğiniz süre kısadır. Aşağıdaki sıra, 20 dakikada en çok işe yarayanı yapmak için: önce evreni doğrula, sonra listenin dengesine bak, en sonda kişisel soruları öğrenciye bırak. Amaç listeyi öğrencinin yerine kurmak değil; öğrencinin kendi kuracağı listenin altından kaymayacak bir zemin bırakmak.
0–3. dakika — Elde ne var? Üç şey sorun: sınav sonuç belgesi yanında mı, hangi puan türüyle konuşuyoruz, elinde yazılı bir aday listesi var mı? Öğrenci "puanım 420" diyorsa nazikçe sıralamaya çevirin: bu konuşmanın para birimi sıralamadır, puan değil (taban puan mı, sıralama mı).
3–7. dakika — Sistem doğru anlaşılmış mı? İki cümlelik kontrol: liste istek sırasına göre yazılır, yerleştirme yukarıdan aşağı işler ve bir yere yerleşen aşağısına bakılmaz (merkezi yerleştirme nasıl çalışır). Bu iki cümle anlaşılmadan kurulan listelerin çoğu, sırf sıralama hatası yüzünden bozuluyor. "Garanti olsun diye en aşağıya yazayım" ile "kayıt yaptırmayacağım programı yazmak" arasındaki farkı da burada ayırın (ölü tercih nedir).
7–13. dakika — Listenin dengesi. Listeyi üç bölgeye ayırıp bakın: sıralamanın epeyce üstünde kalan hayal satırları, sıralamaya yakın dengeli satırlar, sıralamanın rahatça altında kalan güvenli satırlar. Hepsi tek bölgede toplanmış liste — ister hep hayal, ister hep güvenli — riskli listedir. Yöntemi tercih listesi nasıl yapılır yazısında adım adım anlattık; öğrenciye okuma ödevi olarak bırakabilirsiniz.
13–17. dakika — Koşul taraması. Listedeki her satır için tek soru: bu programın koşul kodu var mı, varsa ne diyor? Sıralama şartı, sağlık raporu, yaş sınırı, zorunlu hizmet, yabancı dil hazırlık zorunluluğu. Bu beş şey her yıl birkaç öğrencinin yılını yakıyor ve aracı sitelerin tablolarında çoğu zaman görünmüyor. Kaynağı kılavuzun "Koşul ve Açıklamalar" bölümü — beş dakikada beş satır taranır.
17–20. dakika — Cevabı sizde olmayan sorular. Son üç dakikayı öğrenciye soru sorarak bitirin, cevap vererek değil:
- "Bu bölümün dört yıllık toplam maliyetini evde konuştunuz mu — harç, kira, yemek, ulaşım?"
- "Bu şehirde barınma nasıl çözülecek?"
- "Bu bölümü isteme sebebin ne? 'Puanım tutuyor' dışında bir cümle kurabiliyor musun?"
- "Listeni kim yazdı — sen mi, bir başkası mı?"
Son soru en önemlisidir. Veliyle öğrencinin işini ayıran bir metne ihtiyaç duyarsanız veliler için tercih rehberi yazısını paylaşabilirsiniz; ev içindeki tartışmayı "hangi bölüm daha iyi"den "hangi iş kimde" noktasına çekiyor.
Öğrencinin elinde kalacak kontrol listesi. Yirmi dakika biterken öğrenciye tek bir kural bırakın: listedeki her satırın yanında üç bilgi yazılı olsun — hangi yılın verisi, hangi program (üniversite + öğretim türüyle birlikte tam adı), hangi bedel (ücret, şehir, barınma). Bu üçü yazılı olmayan satır henüz tercih değil, not.
Kaynak adresi kırılırsa ne yapmalı?
Kırılır. Bu yazıyı hazırlarken 22 Eylül 2026'da denediğimiz adreslerden bazıları çalışmadı: arama sonuçlarında hâlâ görünen iki eski ÖSYM sayfası (osym.gov.tr/TR,1900/... ve osym.gov.tr/TR,2673/... biçimindeki eski adres şeması) 404 döndü; KYGM ana sayfasındaki bazı bağlantılar açılmadı; Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr'ye hiç ulaşamadık. Buna karşılık kurumların ana sayfaları ve güncel duyuru sayfaları çalışıyordu.
Pratik kural üç maddede:
- Sunumlarınıza doğrudan PDF adresi değil, kurumun duyuru sayfasını koyun. PDF adresleri her yeniden yayımda değişiyor; duyuru sayfası kalıyor.
- Arama motorunun ilk sonucuna güvenmeyin. Eski ÖSYM belgeleri yıllarca sunucuda kalıyor ve aramada üste çıkabiliyor. Kurumun kendi arama/duyuru sayfasından belgenin adıyla arayın.
- Erişim tarihi yazın. Hem kendi notunuzda hem sunumda. "22 Eylül 2026'da ÖSYM kılavuz sayfasından alındı" cümlesi, altı ay sonra o rakamı savunmanızı sağlayan tek şeydir.
KolayTercih bu tabloda nerede duruyor?
Tek paragraf, çünkü bu yazının konusu biz değiliz. KolayTercih, YÖK Atlas kaynaklı program verisini tek yerde toplayıp bir öğrencinin sıralamasına göre hayal/dengeli/güvenli bölgelerine ayrılmış bir aday listesi çıkarıyor; sitedeki bölüm ve üniversite sayfalarındaki katalog verisinin tarihi 21 Eylül 2026'dır ve aracın adım adım nasıl çalıştığını meraklısına sayfasında açık açık yazdık. Yapmadığı şeyler daha uzun bir liste: bağlayıcı kontenjan ve koşul metni vermez (o kılavuzdadır), yerleşme olasılığı hesaplamaz, bir öğrencinin hangi bölümü isteyeceğini bilmez ve MEB'in ücretsiz tercih danışmanlığı birimlerinin yerini tutmaz — öğrencinin gerçek sorularına oturup cevap veren kişi sizsiniz, biz sadece o oturumda önünüzde açık duran tabloyu biraz daha derli toplu hâle getirmeye çalışıyoruz. Sitedeki bir rakamı kaynağıyla çelişik bulursanız iletişim sayfasından yazın; düzeltip yazının altına not düşüyoruz. Bu yazıyı okul rehberlik servisinizin sayfasında paylaşmak isterseniz de bağlantı vermeniz yeterli, izin almanıza gerek yok.
Bu yazıdaki rakam nasıl hesaplandı?
Psikoloji rakamı data/yokatlas.db üzerindeki programs tablosundan, 22 Eylül 2026'da aşağıdaki sorguyla üretildi. Katalog verisinin tarihi 21 Eylül 2026'dır; kaynağı YÖK Atlas'tır.
- Tablo:
programs - Yıl kolonu:
sira2026(2026 yerleştirmesinin taban başarı sırası) - Filtre:
onlisans = 0(lisans),son_kilavuz_yili = 2026(2026 kılavuzunda yer alan programlar),sira2026 IS NOT NULL(taban sırası dolu olanlar),isim = 'Psikoloji' - Sonuç: 234 program; en küçük taban sırası 329, en büyük 1.402.765
SELECT isim,
COUNT(*) AS program_sayisi,
MIN(sira2026) AS en_kucuk_taban_sirasi,
MAX(sira2026) AS en_buyuk_taban_sirasi
FROM programs
WHERE onlisans = 0
AND son_kilavuz_yili = 2026
AND sira2026 IS NOT NULL
AND isim = 'Psikoloji';
Burs/indirim etiketi program adının parçası olduğu için "Psikoloji (Burslu)" gibi varyantlar bu sayıma dâhil değildir; sayım yalnızca adı tam olarak "Psikoloji" olan programları kapsar.
Kaynaklar
Hepsi 22 Eylül 2026'da denendi. "Durum" sütunu o gün bizim bağlantımızdan gördüğümüzü gösterir; sizde farklı olabilir.
| Kaynak | Adres | 22 Eylül 2026 durumu |
|---|---|---|
| ÖSYM — 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu | osym.gov.tr | Açıldı; kılavuz PDF'i + Tablo-3 ve Tablo-4 listeleniyor |
| ÖSYM — Kılavuzun yayımlanması duyurusu (21 Temmuz 2026) | osym.gov.tr | Açıldı; tercih süresi içinde yeniden yayımlanacağını söylüyor |
| ÖSYM — 2026-YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler | osym.gov.tr | Açıldı; PDF + en küçük/en büyük puan tabloları |
| ÖSYM — tablo adlandırmaları (Tablo-3 ön lisans, Tablo-4 lisans, Koşul ve Açıklamalar) | osym.gov.tr ek yerleştirme kılavuz ve tablolar sayfası | Açıldı; tabloların tam adları bu sayfadaki bağlantı başlıklarından alındı |
| YÖK Atlas (Yükseköğretim Program Atlası) | yokatlas.yok.gov.tr | Açıldı; sunucudan gelen HTML 945 bayt, veri JavaScript ile yükleniyor |
| YÖK — kurumsal site | yok.gov.tr | Açıldı |
| YÖK — yeni programlar haberi (1 Temmuz 2026) | yok.gov.tr | Açıldı; 16 yeni program (7 lisans, 9 önlisans) |
| YÖK — Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığı duyuruları | egitim.yok.gov.tr | Açıldı; en yeni duyurular eylül 2026 tarihli |
| MEB ÖERHGM — YKS Tercih Süreci Öğrenci ve Veli Bilgilendirme Kılavuzu (21 Temmuz 2026) | orgm.meb.gov.tr | Açıldı |
| MEB — il düzeyinde tercih danışmanlığı duyurusu (örnek) | istanbul.meb.gov.tr | Açıldı |
| MEB — MEBBİS / e-Rehberlik girişi | mebbis.meb.gov.tr | Açıldı (giriş ekranı); kurum hesabı gerektirdiği için oturum açılmadı |
| Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü | kygm.gsb.gov.tr | Açıldı; eylül 2026 tarihli yurt duyuruları görünüyordu. Ana sayfadaki bazı eski bağlantılar açılmadı |
| Genç Bilgi Sistemi (burs/kredi/yurt başvurusu) | gencbis.gsb.gov.tr | Açıldı; e-Devlet girişine yönlendiriyor |
| Resmî Gazete | resmigazete.gov.tr |
Erişilemedi (bağlantı zaman aşımı / sertifika zinciri doğrulanamadı). Bu yazıda içeriğine dayanan hiçbir rakam yok |
| Mevzuat Bilgi Sistemi (yürürlükteki yönetmelik metinleri) | mevzuat.gov.tr |
Erişilemedi (aynı sebep). Bu yazıda içeriğine dayanan hiçbir madde yok |
İlgili yazılarımız: tercih robotu nedir, YÖK Atlas nasıl kullanılır · merkezi yerleştirme nasıl çalışır · tercih listesi nasıl yapılır · sıralama şartları · özel koşullu programlar · taban puan mı, sıralama mı · veliler için tercih rehberi
Tercih haftasından sonra en sık gelen soruya da ayrı bir harita yazdık — bölümüne yeni başlamış ve "yanlış yerdeyim" diyen öğrenci için: bölümümü sevmedim, önümde hangi kapılar var?