Kurumlar Arası Yatay Geçiş (Not Ortalamasıyla): Şartlar, Başvuru Dönemi ve Kontenjan

Kısa cevap: Not ortalamasıyla kurumlar arası yatay geçiş, başka bir üniversitedeki eşdeğer programa (adı aynı ya da zorunlu derslerinin en az yüzde 80'i aynı olan) yapılır. Yönetmeliğin alt sınırı genel not ortalamasının 100 üzerinden 60 olmasıdır; ortalaman tutmuyorsa, merkezî yerleştirme puanın hedef programın taban puanına eşit ya da ondan yüksekse yine başvurabilirsin. Lisansta hazırlığa, ilk iki yarıyıla ve son iki yarıyıla geçilmez; kontenjan ve takvim Temmuz'da ilan edilir, yani lisans için pencere pratikte yılda bir kez, güz dönemi öncesinde açılır. Bahar (Ocak) ilanı yönetmelikte yalnız önlisansın ikinci yarıyılı için var. Kontenjan çoğu programda sınıf başına iki-dört kişidir ve başvurular, üniversitenin senatosunun belirlediği formülle sıralanır — bu yüzden şart taşımak kabul edilmek anlamına gelmez.

Bu yazının kuralları tek bir resmî metinden geliyor: YÖK'ün "Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik"inin 28 Şubat 2026 değişikliği işlenmiş güncel hâli. Uygulamanın okuldan okula nasıl değiştiğini göstermek için de üç üniversitenin 2026-2027 güz ilanını ve dört üniversitenin son bahar ilanını okuduk. Bağlantıların hepsi sonda.

Yönetmelik tam olarak ne diyor?

Kurumlar arası yatay geçişin çekirdeği yönetmeliğin 11. maddesinde. Üç cümleyi bilmen yeter:

• Kime, nereye: Geçiş "aynı düzeydeki eşdeğer diploma programları arasında" ve YÖK'ün yayımladığı kontenjanlar çerçevesinde yapılır (md. 11/1). Önlisanstan önlisansa, lisanstan lisansa; düzey değişmez.
• Ortalama şartı: Kayıtlı olduğun programda bitirdiğin dönemlerin genel not ortalaması en az 100 üzerinden 60 olmalı (md. 11/2).
• İkinci kapı: Bu ortalamayı tutturamayan ama "merkezi yerleştirme puanı geçiş yapmak istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olan" aday da başvurabilir (md. 11/3).

"Eşdeğer program" rastgele bir benzerlik değil: adı aynı olan ya da, 28 Şubat 2026 değişikliğiyle netleşen hâliyle, mezuniyet için gereken zorunlu derslerin tamamı karşılaştırıldığında en az yüzde 80'i aynı çıkan program (md. 4/d). İşletme'den İktisat'a geçmek istiyorsan bu karşılaştırmayı hedef fakültenin kurulu yapar; ilanlarda "eşdeğer programlar arasında" ibaresini bu yüzden görürsün.

Not ortalaması da tanımlı: hazırlık sınıfı hariç, geçmek istediğin döneme kadar aldığın tüm derslerin kredisiyle ağırlıklandırılmış ortalama (md. 4/f). 4'lük sistemdeki notun 100'lüğe çevrilmesi gerekiyorsa YÖK Yürütme Kurulu'nun dönüştürme tablosu kullanılır (md. 7/6). Çankaya Üniversitesi'nin ilanı bu çeviriyi açıkça yazıyor: 4 üzerinden 2,29, 100 üzerinden 60'a karşılık geliyor.

Bir de üniversitenin payı var: yönetmelik, senatoların bu şartlara ilave kriter koyabileceğini söylüyor (md. 7/2). Aşağıda göreceğin gibi bazı okullar 60'ı 70'e, 72'ye çekiyor.

Kaçıncı yarıyılda başvurabilirsin?

Burada iki madde birlikte okunur: hangi yarıyıllara geçiş yasak (md. 6/1) ve kontenjanın hangi ay, hangi sınıf için ilan edildiği (md. 11/5-6).

Somut olarak: 4 yıllık bir lisans programında 1. sınıfı bitirdiysen 2. sınıf güzüne, 2. sınıfı bitirdiysen 3. sınıf güzüne başvurursun. Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin 2026-2027 ilanı da örneği aynen böyle veriyor ve yanlış sınıf/döneme yapılan başvurunun kabul edilmeyeceğini yazıyor. 28 Şubat 2026'da eklenen bir hüküm de önemli: bulunduğun sınıftan daha alt bir sınıfa yatay geçiş başvurusu yapamazsın (md. 7/7).

İki iyi haber: kayıt dondurmuş olmak başvuruna engel değil (md. 7/5) ve önceki programında başardığın dersler yeni programda intibak edilip transkriptine, not ortalamana işlenir (md. 11/10). Hangi derslerden muaf sayılacağına ve hangi sınıfa yerleşeceğine ise hedef fakültenin komisyonu karar verir (md. 8/3); muaf sayılmayan ders mezuniyetini uzatabilir. Muafiyet ve ders kaydının nasıl işlediğini üniversitede ilk hafta yazısında anlattık.

Bahar döneminde not ortalamasıyla yatay geçiş var mı?

"Bahar dönemi yatay geçiş" araması Aralık–Ocak'ta zirve yapıyor, ama cevap düzeyine göre değişiyor:

• Önlisanstaysan: evet. Yönetmelik önlisansın ikinci yarıyılı için kontenjan ve takvimin Ocak ayında ilan edileceğini yazıyor (md. 11/5).
• Lisanstaysan: yönetmelikte bahar ilanı yok. Lisans kontenjanları ve takvimi Temmuz ayında ilan edilir (md. 11/6).

Son bahar döneminin ilanları da bunu doğruluyor. Baktığımız dört ilanın dördü de bahar başvurusunu yalnız önlisansa açmış:

Lisans öğrencisiysen ve bahar döneminde bölüm değiştirmek istiyorsan, açık olabilecek yol çoğunlukla Ek Madde-1'dir: merkezî yerleştirme puanıyla, not ortalamasına bakılmadan yapılan geçiş. YÖK'ün ilkelerine göre bahar döneminde Ek Madde-1 başvurusu almaya üniversitenin kendisi karar veriyor. Kuralları ve puanını nasıl karşılaştıracağın Ek Madde-1: puanım yetiyor mu? yazısında.

2026-2027 bahar ilanları 9 Kasım 2026 itibarıyla açıklanmadı. Yönetmeliğe göre önlisans ilanı Ocak'ta gelir; geçen yıl başvurular 12 Ocak ile 6 Şubat arasında, okuldan okula farklı haftalarda alındı. Hedef üniversitenin öğrenci işleri sayfasını Aralık sonundan itibaren takip et.

Kontenjan nereden çıkar, kaç kişi alınır?

Yönetmelik kontenjanı bir formüle bağlamış (md. 11/7). YÖK her yıl, 2., 3., 4. ve 5. sınıflar için programın ÖSYM giriş genel kontenjanına göre şu kadar kurumlar arası kontenjan belirler:

Yani kataloğumuzdaki lisans satırlarının yaklaşık yüzde 85'inde genel kontenjan 50 ve altında; bu programlarda düzenli kurumlar arası kontenjan sınıf başına iki kişi. Fakülte kurulları buna ilave kontenjan ekleyebilir, ama sınırı belli: programdan ayrılan ya da ilişiği kesilen öğrenci sayısı ile yatay geçişle gelen öğrenci sayısı arasındaki farkı aşamaz. İlave kontenjan lisansta en geç 30 Haziran'a, önlisansın ikinci yarıyılı için en geç 31 Aralık'a kadar YÖK'e bildirilir.

Kontenjanlar ve takvim yönetmeliğe göre YÖK'ün internet sayfasında ilan edilir (md. 11/4); üniversiteler de kendi ilanlarına kontenjan tablosunu ekliyor. Kırıkkale ve Bezm-i Âlem'in ilanlarında tablo ya da tablo bağlantısı doğrudan var.

Başvurular nasıl sıralanır?

Yönetmeliğin genel kuralı şu: başvurular, adayın genel not ortalaması ile programın puan türünde yükseköğretime kayıt olduğu yıldaki YKS puanının en az yüzde 40'ı hesaba katılarak, senatonun belirlediği kriterlere göre değerlendirilir (md. 7). Sonuçlar puan sırasıyla üniversitenin sitesinde ilan edilir, şartı taşıyan aday varsa aynı sayıda asıl ve yedek belirlenir; asıl aday süresinde kayıt yaptırmazsa sıra yedeğe geçer (md. 8/1-2, md. 12/1).

"En az yüzde 40" bir taban; okullar oranı kendisi seçiyor. Üç üniversitenin 2026-2027 güz ilanını yan yana koyunca fark açık görünüyor:

Kırıkkale'nin oranları neden önemli bir örnek? Çünkü YKS puanı yaklaşık 100–560 aralığında, not ortalaması 0–100 aralığında. İlandaki formülü harfiyen uygularsan, ortalaması 90 ve YKS puanı 380 olan bir öğrenci 0,9 × 380 + 0,1 × 90 = 351 alır; ortalaması 70 ama puanı 450 olan öğrenci 0,9 × 450 + 0,1 × 70 = 412 alır. Böyle bir okulda kontenjan dar olduğunda belirleyici olan çoğunlukla yerleştiğin yılın puanıdır, ortalaman değil. Başka bir okulda ağırlık farklı olabilir; bu yüzden aynı ortalamayla bir yerde ilk sıraya, başka yerde yedeğe düşebilirsin. Hesabı başvurudan önce hedef okulun ilanındaki formülle kendin yap.

Başvururken neye takılırsın?

İlanları okurken en sık çıkan engeller:

• Belgeler. Üç ilanda da ortak liste neredeyse aynı: güncel öğrenci belgesi, onaylı transkript (ortalama yazılı olmalı), kayıt olduğun yıla ait ÖSYM yerleştirme ve sonuç belgesi, disiplin cezası almadığını gösteren belge, ders içerikleri ve müfredat. Kırıkkale "belgesi eksik olanların başvuruları işleme konulmayacaktır" diyor ve eksik için ayrıca haber vermiyor.
• Yabancı dil. Kısmen ya da tamamen yabancı dilde öğretim yapan programa geçişte, okulun yeterlik sınavını geçmek ya da YÖK'ün tanıdığı bir sınavdan okulun istediği puanı başvuru sırasında belgelemek şart (md. 6/6, 28 Şubat 2026'da eklendi). Kırıkkale'nin ilanı belgeyi getiremeyenin hazırlık sınıfına devam edeceğini yazıyor; Çankaya'da ise kabul edildikten sonra yeterlik sınavını geçemeyen yatay geçiş hakkını kaybediyor. Hazırlığın süreye etkisi hazırlık sınıfı ve öğretim dili yazısında.
• İkinci öğretim. İkinci öğretimden yalnız ikinci öğretime geçilir; sınıfının ilk yüzde 10'una girip üst sınıfa geçtiysen birinci öğretime de başvurabilirsin (md. 6/3).
• Açık ve uzaktan öğretim. Örgün bir programa geçmek için ortalamanın 100 üzerinden 90 olması ya da kayıt yılındaki puanının hedefin o yılki tabanına yetmesi gerekir (md. 6/4). Basında "baraj 90 oldu" diye geçen değişiklik buydu; örgün programlar arasındaki geçişte eşik 60 olarak duruyor.
• Vazgeçme. Kabul edilip kayıt yaptırdıktan sonra dönem başlamadan vazgeçersen geçişin iptal edilir ve eski okuluna dönersin; o dönem başka bir üniversiteden geçiş hakkı kazanırsan oraya geçebilirsin (md. 8/4).

Taban puanı kapısını (md. 11/3) kullanacaksan hangi yılın tabanına bakacağını iyi kontrol et. Yönetmelik bu fıkrada yıl yazmıyor; Kırıkkale'nin ilanı "yerleştirildiği ilgili yıldaki" puanın hedefin "ilgili yıldaki taban puanına" eşit ya da yüksek olmasını istiyor. Bir programın yıl yıl taban puanını kataloğumuzda nereden okuyacağını Ek Madde-1 yazısının "kendi puanını nasıl karşılaştırırsın" bölümünde adım adım gösterdik; taban puanla sıralamanın farkı da taban puan mı, başarı sıralaması mı? yazısında.

Aynı üniversite içinde geçiş farklı mı işler?

Evet; kurum içi yatay geçiş ayrı bir maddeye bağlı (md. 9). Kontenjanı YÖK değil fakültenin yönetim kurulu belirler; ikinci yarıyıldan beşinci yarıyıla kadar, yıllık ÖSYM kontenjanının yüzde 15'ini geçmeyecek biçimde dönemlere bölünür ve son başvuru gününden en az 15 gün önce ilan edilir. Bir de puan şartı var: yerleştiğin yılki puanın, geçmek istediğin programın yurt içindeki eşdeğerleri arasındaki en düşük taban puanından az olmamalı (md. 9/5). Yani kurum içinde de kapı ortalamadan çok puana bağlı.

Hangi yol hangi durumda işe yarar?

Not ortalamasıyla geçiş, üniversiteye başladıktan sonraki dört yoldan biri. Yan yana:

Ek Madde-1'in ayrıntısı kendi yazısında, dört yolun genel haritası yatay geçiş, ÇAP ve yandal yazısında, sınava yeniden girmenin kayıt ve OBP tarafı üniversite okurken tekrar YKS yazısında. Henüz karar vermediysen ve "acaba bölümü mü bırakmalıyım" sorusundaysan, bölümümü sevmedim yazısı yedi kapıyı sakin bir sırayla anlatıyor.

Tercih yaparken bu yol hesaba katılır mı?

Katılmamalı. Sınıf başına iki kişilik bir kontenjana, yüksek ortalamalı ve iyi puanlı adaylarla birlikte başvuracağın bir yolu "nasıl olsa geçerim" diye planın merkezine koymak, listeyi gevşetmenin en pahalı yolu. Listeyi "buraya yerleşirsem burada okurum" diye kur; bu yol iş ters giderse elinde kalan bir seçenek olsun. Hâlâ tercih ya da kayıt kararı aşamasındaysan mezuna kalmak mı, kayıt olmak mı? yazısı o kararın hesabını yapıyor. Sıralamanın bugün hangi programlara yettiğini görmek için de sıralamanı gir; hayal, dengeli ve güvenli bloklarını tek ekranda görürsün.

Kaynaklar

Tüm kaynaklara 9 Kasım 2026'da erişildi.

• Mevzuat Bilgi Sistemi, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik (RG 24.04.2010, sayı 27561; son değişiklik RG 28.02.2026, sayı 33182) — md. 4/d (eşdeğer program, yüzde 80), md. 4/f (genel not ortalaması), md. 5 (kontenjan), md. 6 (geçilemeyen yarıyıllar, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim, yabancı dil şartı), md. 7 (senato kriterleri, yüzde 40, kayıt dondurma, not dönüşümü, alt sınıfa başvuru yasağı), md. 8 (sonuçların ilanı, asıl ve yedek, intibak, vazgeçme), md. 9 (kurum içi geçiş), md. 11 (kurumlar arası geçiş: 60 şartı, taban puan kapısı, ilan ayları, 2/3/4 kontenjan, ilave kontenjan, intibak), md. 12 (değerlendirme), md. 17 ve 19 (çift anadal ve yandal), Ek Madde-1
• Çankaya Üniversitesi Öğrenci İşleri, 2026-2027 Güz Yarıyılı Genel Not Ortalaması ile Kurum Dışı Yatay Geçiş Başvuru Şartları (PDF) — tarihler, 2,29/60 eşiği, yüzde 50 kuralı, belgeler, başvuru ücreti, İngilizce yeterlik, burs
• Kırıkkale Üniversitesi Öğrenci İşleri, 2026-2027 Güz Yarıyılı Kurumlar Arası Lisans ve Ön Lisans Yatay Geçiş Başvuruları (PDF) — takvim, 70 eşiği, yüzde 90/10 sıralaması, tek program kuralı, başvuramayanlar, hazırlık ve dil
• Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğrenci İşleri, 2026-2027 Güz Yarıyılı Yatay Geçiş İlan Metni (PDF) — kurumlar arası takvim, 2,80/72 eşiği, dönemde en fazla iki başvuru, sınıf/dönem seçimi örneği
• Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğrenci İşleri, 2025-2026 Bahar Yarıyılı Ön Lisans İçin Yatay Geçiş İlan Metni (PDF)
• Bezm-i Âlem Vakıf Üniversitesi, 2025-2026 Bahar Dönemi Kurumlar Arası Yurt İçi Yatay Geçiş Başvuruları (PDF)
• İstanbul Teknik Üniversitesi Öğrenci İşleri, 2025-2026 Bahar Yarıyılı Önlisans Kurumlar Arası Yatay Geçiş Duyurusu
• Bartın Üniversitesi Öğrenci İşleri, 2025-2026 Bahar Dönemi Kurumlar Arası, Kurum İçi ve Yurt Dışı Yatay Geçiş Kılavuzu (Önlisans Öğrencileri İçin) (PDF)
• YÖK, Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde-1 Uygulama İlkeleri — Ek Madde-1 kontenjanı (yüzde 30, en çok 90), güz takvimi, bahar kararının üniversitede olması
• Kontenjan bantlarındaki program sayıları, KolayTercih kataloğunun 2026 verisinden (2026-YKS yerleştirme sonuçları, YÖK Atlas; 21 Eylül 2026'da işlendi)