Vakıf Üniversitesinde Burslu, %50 İndirimli ve Ücretli Kontenjan Farkı: Taban Sırası ve Doluluk (2026)

Kısa cevap: Vakıf üniversitesinde Psikoloji (Burslu), Psikoloji (%50 İndirimli) ve Psikoloji (Ücretli) aynı bölümün üç ayrı programıdır: ayrı program kodu, ayrı kontenjan, ayrı taban sırası, ayrı fiyat. ÖSYM kılavuzuna göre burslu öğrenim ücretinin tamamını, %50 indirimli yarısını, %25 indirimli dörtte birini kapsar; ücretli satırda ilan edilen ücretin tamamını ödersin. Fark küçük değil: 2026-YKS'de vakıf lisans programlarının 2.122 burslu satırının tamamı doldu, %50 indirimli kontenjanın ise %29'u (19.294 yer) boş kaldı; aynı üniversitede aynı programın %50 satırı burslu satırdan medyanda 5,7 kat, ücretli satır 8,9 kat daha büyük (yani daha gevşek) bir sırayla kapandı. Karar ilkesi tek: etiketler seni sıralamanla değil, dört yıllık toplam maliyetle ayırır. Burslu satır devlet alternatifleriyle aynı kefededir; indirimli ve ücretli satır listeye girmeden önce aile bütçesinden geçmelidir.

Bu yazıdaki rakamlar YÖK Atlas'ın 2026 yerleştirme verisinden hesaplandı (katalog verimiz, 21 Eylül 2026 güncellemesi; programların burs etiketi 24 Eylül 2026'da işlendi). Doluluk ve taban sayılarını etiket düzeyinde toplu veriyoruz; üniversite adıyla doluluk listesi yayımlamıyoruz. Örnek tablosundaki taban sıraları ise zaten üniversite sayfalarımızda program program yayında.

Burslu, %50 indirimli, %25 indirimli ve ücretli ne demek?

Tanım ÖSYM'nin 2026 Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nda, vakıf programlarının standart koşulu olan Bk. 21'de yazar:

"Zorunlu hazırlık sınıfı dahil (İsteğe bağlı hazırlık sınıfları hariç) olmak üzere verilecek olan burslarda, Burslu: öğrenim ücretinin tamamını; %50 İndirimli: öğrenim ücretinin yarısını ve %25 İndirimli: öğrenim ücretinin dörtte birini kapsamakta olup, öğrenciler öğrenim ücretinin geri kalan kısmını ödeyeceklerdir."

Aynı koşul bursun süresini de söyler: hazırlık sınıfında bir yıl ve programın normal öğretim süresi kadar, öğrenimine ve derslere devam etmek şartıyla, kesilmez. Ücretli satır için kılavuzda ayrı bir tanım cümlesi yoktur; burs ya da indirim etiketi taşımayan vakıf programıdır ve üniversitenin ilan ettiği yıllık ücretin tamamı ödenir.

İki pratik not. Birincisi, tercih tablosunda bu dört satır ayrı program kodlarıyla listelenir; "Psikoloji'ye yerleştim" demek, hangi koda yerleştiğini söylemez. İkincisi, kılavuzdaki etiket ÖSYM yerleştirmesiyle gelen bursu anlatır; üniversitenin kendi verdiği tercih sırası bursu, başarı bursu ya da kardeş indirimi bu etiketin parçası değildir (aşağıda ayrı bölüm). Tabloyu okuma tekniğinin tamamı devlet mi vakıf mı yazısında.

Üç etiketin tabanı ve doluluğu ne kadar farklı?

2026'da vakıf üniversitelerinin örgün lisans programlarını (4.775 program, 99.638 kontenjan) burs etiketine göre ayırdık:

* Burslu satırda yerleşen sayısının kontenjanı aşması bir hata değil, sayım farkı: katalogdaki kontenjan alanı yalnızca genel kontenjanı tutar; yerleşen alanı ise okul birincisi, şehit-gazi yakını ve 34 yaşını doldurmuş kadın kontenjanları gibi kılavuzun ayrı sütunlarda verdiği ek kontenjanlara yerleşenleri de içerir. Bu yüzden burslu doluluğunu %100 olarak yazdık ve boş kontenjanı program bazında (yerleşen kontenjanı aşıyorsa sıfır sayarak) hesapladık. Toplam kontenjan (99.638) ve toplam boş yer (21.811) ÖSYM'nin 2026-YKS sayısal bilgilerindeki vakıf lisans rakamlarıyla birebir aynı.

Tablodan dört okuma çıkıyor:

1. Burslu satırların hepsi doldu ve tabanları en sıkı olan onlar. 2.122 programın 2.122'sinde taban oluştu; medyan 85.540. Burslu kontenjan vakıf lisans kontenjanının yalnızca %15'i (15.021 yer); program başına ortalama 7 kişi. Bu oran tesadüf değil: Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 30. maddesi, devlet yardımı alacak vakıf üniversitesinden öğrencilerinin en az %15'ine tam burs vermesini ister.
2. Asıl kontenjan %50 indirimli satırda, boşluk da orada. 66.883 kontenjan vakıf lisansın %67'si; 19.294 boş yer ise vakıf lisanstaki toplam boşluğun %88'i. 1.872 programın 1.013'ünde (yarısından fazlasında) kontenjan dolmadı; dolanlar arasında medyan taban 363.891.
3. Ücretli satır küçük ve en gevşek. Medyan taban 617.137; 690 programın 296'sında yer boş kaldı. Kontenjanlar küçük: ücretli programların medyan kontenjanı 9 kişi, 262'sinde 5 ve altı.
4. %25 indirimli az görülür. 91 program; tabloya sırf tamlık için girdi.

Medyan sütununu okurken bir uyarı: kontenjanı dolmayan programın taban sırası yayımlanmaz. Bu yüzden %50 ve ücretli satırlardaki medyan, yalnızca dolan programların (859 ve 394) medyanıdır; dolmayanların "tabanı" yoktur, daha gevşek de olsa bir sayı yazılamaz. Bu kuralın tercihçiye ne söylediği boş kontenjanlar ne anlatıyor yazısında.

Aynı üniversitede aynı program: üç etiketin tabanı

Toplu medyan farklı üniversiteleri karıştırır. Fark asıl aynı programın üç satırı yan yana konunca görünür. 2026 taban sıraları (parantez içi öğretim dili):

Örnekler seçilmiş; genel resim de aynı yönde. Aynı üniversitede, aynı programın aynı öğretim dilindeki satırlarını eşleştirdik:

• Burslu → %50 indirimli: 664 çiftte %50 satırın tabanı burslunun medyanda 5,7 katı; çiftlerin 624'ünde (%94) en az 2 katı. Tek bir çiftte bile %50 satır bursludan sıkı kapanmadı.
• %50 indirimli → ücretli: 165 çiftte medyan 1,9 kat. 8 çiftte ücretli satır %50'den daha sıkı kapandı; bunların hepsi birkaç kişilik ücretli kontenjanlar, yani tek adayın sırası tabanı belirlemiş.
• Burslu → ücretli: 277 çiftte medyan 8,9 kat.

Son iki satır ayrıca "taban yok" kuralını gösteriyor: Başkent ve İzmir Tınaztepe'de Diş Hekimliği'nin burslu ve %50 satırları dolmuş, ücretli satır dolmamış; dolayısıyla ücretli satırın 2026 tabanı yok. Bu satırı "ücretlisi kaç sırayla alıyor?" diye sorarak değil, "neden dolmadı?" diye sorarak okursun.

Ücretli kontenjan neden daha düşük sırayla doluyor ve bu "kolay" mı demek?

Üç satırda verilen eğitim aynıdır; değişen fiyattır. Burslu satıra sıralaması yeten herkes taliptir, ücretli satıra ise yalnızca yıllık ücreti ödeyebilen ve ödemeyi göze alan küçük bir grup. Talep daraldıkça kontenjanı dolduran son adayın sırası büyür; taban "gevşer". Üstüne iki mekanik etki biner:

• Kontenjan küçük. Ücretli programların yarısında kontenjan 9 kişi ve altı. Böyle bir satırın tabanı bir-iki adayın sırasıdır; yıldan yıla sert oynar. Yukarıdaki 8 ters çiftin sebebi bu.
• Dolmayan satırın tabanı yok. Ücretli 690 programın 296'sı dolmadı. Yani "ücretli kaç sırayla alıyor?" sorusunun yarıya yakın programda cevabı yok.

"Ücretli kontenjana daha düşük puanla girilir mi?" sorusunun dürüst cevabı: evet, sayı olarak daha büyük sıralarla kapanıyor; ama bu satırı "kolay" yapan şey senin sıralaman değil, başkalarının ödememesi. Kolaylık sana geçmez; fatura geçer. Ücretli satır dört yıl boyunca ilan edilen ücretin tamamını, her yıl YÖK'ün sınırladığı oranda artarak ödemek demektir. Hesabı sıralamayla değil bütçeyle yaparsın ve o hesabın yöntemi yurt, burs ve yıllık maliyet yazısında. Ayrıca devlet mi vakıf mı yazısındaki uyarı burada da geçerli: "güvenli olsun" diye yazılan ve kayıt yaptırmayacağın ücretli satır, ölü tercihten beterdir.

Bir de şunu ayırt et: taban sırası, o yıl yerleşen son adayın sırasıdır; gelecek yıl kimin yerleşeceğini söylemez. Biz de söylemiyoruz; listeni son tabanla kendi sıranı kıyaslayarak kurarsın, "yerleşirsin" diyen bir hesap yok. Neden sıralamayla (puanla değil) kıyasladığını taban puan mı, sıralama mı yazısı anlatıyor.

Kılavuzdaki burs ile üniversitenin kendi bursu arasındaki fark nedir, burs ne zaman kesilir?

İki ayrı şey var ve ikisi sık karıştırılır:

• ÖSYM yerleştirmesiyle gelen burs/indirim (program adındaki etiket). Süresi ve şartı kılavuzda yazar: hazırlık sınıfında bir yıl ve programın normal öğretim süresi kadar, derslere devam ettiğin sürece kesilmez; karşılıksızdır, okulu bırakırsan geriye dönük ücret istenemez. Genel kuralda not ortalaması şartı yoktur; yalnızca kılavuzda ayrı koşul numarasıyla işaretlenmiş bazı özel programlar (ortak lisans, protokollü programlar) not şartı koyar.
• Üniversitenin kendi bursları (tercih sırası bursu, başarı bursu, spor bursu, kardeş indirimi). Kılavuz bunları düzenlemez; "Mütevelli Heyeti tarafından verilen indirim ve imkânlar" üniversitenin internet sayfasından duyurulur ve şartını üniversite koyar, üniversite değiştirir. Bir üniversitenin "1. tercihte ek %25 indirim" vaadi, kılavuzdaki etiketin parçası değildir.

Hangi durumda bursun sürdüğü, hangi durumda kesilebildiği ve "ortalama 2,50'nin altına düşerse kesilir" cümlesinin neden genel kural olmadığı vakıf üniversitesi bursu kesilir mi? yazısında ayrıntılı; burada tekrar etmiyoruz. Tek ek not: bursun kesilmesiyle ücretin artması farklı şeylerdir. İndirimli öğrenci ücretin yarısını ya da dörtte üçünü öder; ücret her yıl arttığında ödediği pay da büyür, oysa indirim oranı değişmemiştir.

Hazırlıkta kalırsam ya da süreyi aşarsam ücret ne olur?

Bu sorunun cevabı üç belgeye dağılmış durumda; Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nde bursun süresi, hazırlık sınıfı ya da süre aşımı hakkında ayrı bir hüküm yok. Geçerli metinler ÖSYM kılavuzu (Bk. 21), YÖK'ün öğrenim ücretlerine ilişkin usul ve esasları ve üniversitenin kendi burs yönergesidir.

Yani ikinci hazırlık yılı ve beşinci yıl, kılavuzun korumadığı iki bölgedir. Kayıt öncesi üniversitenin burs yönergesinde iki soruya cevap ara: hazırlığı bir yılda geçemeyen burslu öğrenciye ne oluyor ve normal süre sonrasında burs devam ediyor mu? Hazırlığın nasıl işlediği, atlanıp atlanamayacağı ve dil etiketlerinin anlamı hazırlık sınıfı ve öğretim dili yazısında.

Hangisini yazmalıyım?

Şemayı listeye çevirirken üç kural:

1. Burslu satır, devlet satırı gibi davranır. Ücret yok; tek farkı tabanının çoğu zaman aynı bölümün devlet programlarıyla yarışacak kadar sıkı olması. Sıralaman yetiyorsa devlet alternatifleriyle aynı blokta, istek sırana göre diz; "vakıf" diye ayrı kefeye koyma.
2. İndirimli ve ücretli satır önce bütçeden geçer, sonra dilime girer. Listemizi kurarken her satırı son taban sırasına göre üç dilime koyuyoruz: taban senin sıranın üstünde kapandıysa (sayı olarak daha küçükse) Hayal; sırana yakınsa Dengeli; senin sıranın belirgin altındaysa (kabaca 1,4 katından büyükse) Güvenli. Etiket bu dilimi değiştirmez; ama bütçeye sığmayan satır dilimi ne olursa olsun listeye girmez.
3. Tabanı olmayan satırı güvenli sanma. 2026 tabanı yoksa kontenjan dolmamıştır; kıyaslayacağın sayı yoktur. Tabanı olmayan satıra listede yer vereceksen hayal ya da dengeli gibi davran, güvenli dilimine koyma.

Hangi vakıf satırlarının sıralamana düştüğünü tek ekranda görmek için ana sayfaya sıralamanı gir. Bölüm bölüm bakmak istersen tüm bölümlerin taban tabloları ve vakıf üniversiteleri listesi açık; aynı programın birden çok satırı varsa en sıkı taban hemen her zaman burslu, en gevşek taban çoğu zaman ücretli satırdır.

Sık sorulan sorular

Vakıf üniversitesi %50 burslu okunur mu? Kılavuzdaki resmî adı "%50 İndirimli"; halk arasında "%50 burslu" denir. Okunur mu sorusunun cevabı sıralamada değil bütçede: ücretin yarısını dört yıl boyunca, her yıl artan tutarla ödeyeceksin. Toplamı hesapla, aileyle konuş, sığıyorsa listeye yaz; sığmıyorsa aynı bölümün burslu ya da devlet eşdeğerini ara.

Burslu ile ücretli arasındaki fark ne? Aynı eğitim, iki ayrı program kodu, iki ayrı taban, iki ayrı fiyat. Burslu satırda öğrenim ücreti yok; ücretli satırda tamamı var. 2026'da aynı programın ücretli satırı burslu satırdan medyanda 8,9 kat daha gevşek sırayla kapandı.

%50 indirimli ne demek? Öğrenim ücretinin yarısını üniversite karşılar, yarısını sen ödersin. İndirim zorunlu hazırlıkta bir yıl ve programın normal öğretim süresi boyunca sürer; isteğe bağlı hazırlık kapsam dışıdır.

Ücretli kontenjana daha düşük puanla girilir mi? Sayı olarak daha büyük sıralarla kapanıyor, evet. Ama ücretli 690 programın 296'sında kontenjan dolmadı, dolayısıyla tabanı yok; dolanların da kontenjanı küçük olduğu için taban yıldan yıla sert oynuyor. Ücretli satırın "kolay" görünmesi, başkalarının ödememesinden kaynaklanır; sana geçen şey kolaylık değil, dört yıllık faturadır.

Burslu kontenjan neden bu kadar az? 2026'da burslu kontenjan vakıf lisans kontenjanının %15'i (15.021 yer, program başına ortalama 7 kişi). Yönetmelik, devlet yardımı alacak vakıf üniversitesinden öğrencilerinin en az %15'ine tam burs vermesini ister; üniversiteler burslu satırı genelde bu sınırın yakınında tutar.

Kaynaklar

Kaynaklara 6 Ekim 2026'da erişildi.

• ÖSYM, 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu (Ağustos 2026 sürümü; kılavuz sayfası: osym.gov.tr) — Bk. 21 koşulu (burslu/%50/%25 tanımı, süre, karşılıksızlık, ayrılan ve mezun öğrencilerin ücretli statüde kaydı; "Tablo 3 ve Tablo 4'te Yer Alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları", 2. Kısım); giriş bölümündeki burs süresi ve Mütevelli Heyeti indirimleri hükümleri (s. 17-18); Tablo 4 sütun açıklaması (genel kontenjan, okul birincisi, şehit-gazi yakını ve 34 yaş kadın kontenjanlarının ayrı sütunlarda verildiği, s. 17).
• ÖSYM, 2026-YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler — vakıf lisans toplam kontenjanı (99.638) ve boş kontenjanı (21.811); bizim katalog toplamlarımızla birebir aynı.
• Yükseköğretim Kurulu, Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının Hazırlık ve/veya Birinci Sınıf Dışındaki Sınıflarına Ait Öğrenim Ücretlerinin ve Ücret Artışlarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar — artış sınırı (m. 4/2), hazırlık ücretinde esas alınacak ücret (m. 4/3), ilan (m. 5), ilan edilmemiş ek ücret yasağı (m. 6/2), süre aşımında ders başına ücret (m. 6/6), taksit (m. 8), ödememe (m. 9).
• Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği (Resmî Gazete 31.12.2005, sayı 26040; değişiklikleriyle) — m. 30/3-c: devlet yardımı şartı olarak öğrencilerin en az %15'ine tam burs. Yönetmelikte bursun süresi, hazırlık sınıfı ve süre aşımı hakkında hüküm yoktur.
• 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, Ek madde 9 (vakıf yükseköğretim kurumlarında öğrenim ücreti; YÖK usul ve esaslarının dayanağı).
• KolayTercih katalog verisi: YÖK Atlas 2026 yerleştirme verisi (data/yokatlas.db; yerleştirme verisi 21 Eylül 2026, programların burs etiketi ve ücret alanı 24 Eylül 2026 güncellemesi). Etiket, program adından değil her programın burs alanından okundu; 2026 vakıf lisans programlarının tamamında bu alan dolu. Taban sırası, o yıl yerleşen son adayın başarı sırasıdır ve yalnızca kontenjanı dolan programlarda oluşur. Çift karşılaştırmaları aynı üniversitede, aynı program adı ve aynı öğretim dilindeki satırlar arasında yapıldı.