Üniversite Tercihi Nasıl Yapılır?


Gönderi Tarihi: 17.09.2020



Puan Türleri ve Tercihe Etkisi

Ünversite tercihi nasıl yapılır diye bakacak olursak öncelikle puan türlerine bir göz atalım. YKS de puan türleri TYT, SAY, EA, SÖZ, DİL olmak üzere 5 kategoriye ayrılmıştır.

Bunlardan TYT puan türü Önlisans (2 yıllık bölümler) Açıköğretim Önlisans (2 yıllık) ve Lisans (4 yıllık) bölümleri ve Özel Yetenek Puanlarıyla alan bölümler için ön koşul sağlanmasına sebep olan türüdür.
SAY (Sayısal) Puan türü Tıp, Mühendislikler, Diş Hekimliği, Eczacılık vb. bölümlerin olduğu, en çok mesleki çeşitlilik olan ve kontenjanı en çok olan puan türüdür.
EA (Eşit Ağırlık) Puan türü Hukuk, Psikoloji, Pdr, İşletme, İktisat, Ticari bilimler vb. birçok bölümü kapsayan puan türüdür.  Aday sayısının en çok olduğu puan türüdür. Özellikle üniversite tercih robotlarında en çok aratılan puan türü EA (Eşit Ağırlık) dır.
SÖZ (Sözel) Puan türü İlahiyat, İletişim, Çocuk Gelişimi, Özel Eğitim Öğretmenliği vb. gibi bölümlerin olduğu puan türüdür. Bu puan türü Sayısal ve Eşit Ağırlık puan türlerine göre daha az kontenjana sahiptir.
DİL Puan türü İngilizce Öğretmenliği, Fransızca Öğretmenliği, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Çeviribilim, Mütercim-Tercümanlık vb. bölümlerin de içinde olduğu daha özel sınav niteliği gerektiren puan türüdür.

Puan türleri üniversite adayının üniversite hazırlık sürecinde hedeflediği bölümlere ulaşma yolunda değişmez ana tabelalardır. Öğrenci ortaöğretim/lise eğitimini YÖK tarafından belirlenmiş bu puan türlerine göre yapmaktadır. Her puan türü için hangi testlerin çözülmesi gerektiği ile ilgili bilgileri ÖSYM YKS Kılavuzlarında belirtmiştir. Tercihlerinizi yaparken özellikle dikkat etmeniz gereken kurallardan biri de seçmek istediğiniz bölümün puan türü ve sizin ilgili o puan türünden almış olduğunuz puan ve karşılığındaki başarı sıralamasıdır. Puan türleri ve bölümlerle ilgili bazen karışıklıklar yaşanmaktadır. Mesela İç Mimarlık bölümü SAY (Sayısal) puan türü ile öğrenci alırken, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı bölümü EA (Eşit Ağırlık)  puan türü ile öğrenci almaktadır. Kolay tercih yapmak istiyorsanız özellikle seçmek istediğiniz bölümün puan türünü net bir şekilde bilmek zorundasınız.

Sıralama mı puana göre mi tercih

Her yıl olduğu gibi bu yıl da üniversite tercih robotlarından tercih yaparken yine başarı sıralaması ile mi puanla mı tercih yapılması gerektiği konusu en önemli konu olarak görülmektedir. Fakat bunun artık tartışma konusu olmaktan çıkarılması gerekmektedir. Çünkü burada puanların her yıl öğrencilerin genel test ortalamalarına göre belli standart sapma kriterlerine göre belirlendiği teknik gerçeğini çoğu öğrenci, veli ve hatta öğretmenlerin bile bilmediğine şahit oluyoruz.

Bir testin net başına puanını Türkiye genelinde o testin çözülebilirlik ortalaması belirlemektedir. Yani aslında basit olarak anlatmak gerekirse; sorular kolay çözülüyorsa öğrenciler daha yüksek puan alıyor ve dolayısıyla bütün öğrenciler daha yüksek puan alıyorlar. Sorular zor çözülebiliyorsa öğrenciler daha düşük puan alıyorlar ve bütün öğrenciler daha düşük puan alıyorlar. Dolayısıyla sonuç olarak puanların yükselmesini ve düşmesini öğrencilerin Türkiye geneli performansları belirlemektedir.

İşte tam da bu noktada oluşan bu yüksek ve düşük puanların üniversite tercihlerinde sayısal bir değer olmaktan çok anlamlı bir değeri bulunmamaktadır. Çünkü oluşan bu puanlara göre sıralamalar oluşmaktadır. Başarı sıralamasına göre yerleştirme yapıldığı için öğrencilerin, velilerin ve tercih danışmanlarının puan mı başarı sıralaması mı gibi gereksiz ve tecrübeden uzak bir soruyu akıllarının ucundan bile geçirmemeleri gerekmektedir.

Bir örnek verecek olursak; 20 kişilik kontenjanlı bir bölüme yerleştirme o bölümü tercih edenler arasında yapılan sıralama ile belirlenmektedir. 100 kişi tercih etmiş varsayalım. Puan olarak o bölümü tercih edenler arasında sıralama yapılır ve ilk 20 öğrenci yerleştirilir, son yerleşen öğrencinin puanı o bölümün taban puanı olur. Burada esas değişmez ana unsur; o bölümü kaç kişinin tercih ettiği ve kontenjanı dahilinde yapılan sıralamanın içerisine girip giremediğimizdir.
Aslında üniversite hazırlık sürecinde ders çalışırken puanlara göre hareket etmek,  tercih döneminde üniversite tercihlerinde başarı sıralamasına göre hareket etmek gerekmektedir. Kolay tercih yapabilmek için bilinmesi gereken en önemli ana kurallardan biri de budur.